Boyunda çeneden aşağıya doğru uzanan dikey bantlar, yaşlanan boynun en belirgin işaretlerinden biridir. Bu bantlar boynun ön yüzünü kaplayan ince bir kas olan platismanın iç kenarlarından oluşur.1
Bantların nedeni her zaman yalnızca “sarkma” değildir; son çalışmalar kasın aşırı aktivitesinin de rol oynadığını öne sürer.1 Bu yazıda boyun bantlarının neden oluştuğunu, platismaplasti denen cerrahi düzeltmenin hangi tekniklerle yapıldığını ve kimde gerektiğini anlatıyoruz.
Kısaca
- Bantlar platisma kasından oluşur: Yaşla kas gevşer, ortadaki bağ dokusu zayıflar ve kasın iç kenarları sarkarak bant oluşturur.1
- Tek neden sarkma değil: Bazı çalışmalar bantları kasın aşırı aktivitesine bağlar.1
- Platismaplasti kası sıkılaştırır: En sık yapılan teknik, kasın iç kenarlarının çene altından orta hatta dikilmesidir.1
- Yağ, deri ve bezler de değerlendirilir: Çene altı yağı, gevşek deri ve tükürük bezlerinin sarkması boyun şeklini etkiler.1,2
- Çoğu zaman yüz germeyle birlikte: Boyun germe sıklıkla yüz germeyle aynı seansta yapılır.3
Boyun bantları nedir?
Platisma, köprücük kemiklerinden alt yüze kadar uzanan ince, yaprak şeklinde bir kastır.4 Yaşla birlikte bu kas gevşer, orta hattaki bağ dokusu zayıflar ve kasın iç kenarları sarkarak boyunda dikey bantlar oluşturur.1 Bantlar özellikle konuşurken, dişleri sıkarken ya da boyun gerildiğinde daha belirgin hâle gelir.
Boyun şeklini etkileyen tek etken bantlar değildir. Deride kolajen ve elastin kaybı, yağ birikimi, güneş hasarı, hormonal değişiklikler, tükürük bezlerinin sarkması ve yüzdeki bağların gevşemesine bağlı gıdı oluşumu da boynun ve çene hattının netliğini azaltır.1
Neden bazı boyunlarda bantlar daha belirgin?
İki taraftaki platisma kasının çene altında orta hatta birleşme biçimi kişiden kişiye farklıdır. Kasın orta hattan tamamen ayrıldığı yapı (tip III), bantların daha belirgin olmasına ve orta hatta kas onarımının gerekmesine yol açabilir.1 Bu nedenle muayenede boyun dinlenme hâlinde ve kas kasılırken ayrı ayrı değerlendirilir.
Platismaplasti ne zaman gerekir?
StatPearls, boyun germe için uygun tabloyu; belirsiz bir çene-boyun açısı ya da çene hattı, orta yüzde belirgin gevşeklik olmaması, az-orta düzeyde gıdı ve boyun yağı ve tam yüz germe istememek olarak tanımlar.1 Orta hatta kas onarımının mutlaka gerektiği durumlar ise şunlardır:1
- yandan askıyla düzelmeyen, 1,5 cm’den derin bantlar;
- kasın altındaki yağın alınması gerektiğinde;
- kasın orta hattan tamamen ayrıldığı (tip III) yapı.
Boyun germe çoğunlukla 40-60 yaş arasında yapılan elektif bir işlemdir.1 Boynun tek başına mı yoksa yüzle birlikte mi ele alınacağını boyun germe tek başına mı yazımızda anlattık.
Platismaplasti teknikleri
| Teknik | Ne yapılır? |
|---|---|
| Ön (orta hat) platismaplasti | En sık teknik; kasın iç kenarları çeneden gırtlak hizasına kadar orta hatta birleştirilir1 |
| Korse platismaplasti | Kesilmiş kas kenarları sürekli bir dikişle korse gibi birleştirilir1 |
| Yan (lateral) askı | Kas yanda boyun kasının zarına dikilerek yana doğru asılır1 |
| Kasın enine kesilmesi | Hareketle belirginleşen bantlarda, orta hat onarımı ve yan askıdan sonra uygulanabilir1 |
| Ek işlemler | Çene altı liposuction, kas altı yağın azaltılması, tükürük bezi ve digastrik kas düzenlemesi1 |
Hangi tekniğin seçileceği bantların derinliğine, kasın yapısına, çene altı yağının yerine ve yüzün geri kalanıyla uyuma göre belirlenir. Yalnızca yağın sorun olduğu durumları gıdı için liposuction mı, boyun germe mi yazımızda ele aldık.
Riskler ve iyileşme
Erken dönemde hematom, seroma, enfeksiyon, sinir etkilenmesi ve tükürük bezine bağlı sıvı toplanması görülebilir; geç dönemde kontur düzensizliği, asimetri, az ya da fazla düzeltme, bantların yeniden görünmesi ve boynun fazla “iskeletleşmiş” görünmesi bildirilir.1 Platismaplasti çoğunlukla günübirlik yapılır; boyunda gerginlik hissi birkaç ay sürebilir.4,1
İyileşme sürecini gün gün boyun germe sonrası iyileşme yazımızda anlattık.
Ameliyatsız yöntemler ne kadar yardımcı olur?
Boyun bantlarını geçici olarak yumuşatan ameliyatsız yöntemler bulunur; ancak etkileri geçicidir ve tekrar gerektirir.4 Gevşek deri, çene altı yağı ve kasın orta hattan ayrılması gibi yapısal değişikliklerin kalıcı düzeltilmesi ise cerrahi gerektirir.2
Sık sorulan sorular
Boyun bantları neden oluşur?
Yaşla platisma kası gevşer ve orta hattaki bağ dokusu zayıflar; kasın iç kenarları sarkarak bant oluşturur. Kasın aşırı aktivitesi de rol oynayabilir.1
Platismaplasti nedir?
Platisma kasının sıkılaştırıldığı, çoğu zaman fazla yağ ve derinin de alındığı boyun germe ameliyatıdır.4
Boyun bantları yalnızca liposuction ile düzelir mi?
Hayır. Liposuction yağı azaltır; kas bantlarının düzeltilmesi için kasın onarılması gerekir.1
Platismaplasti izi nerede kalır?
Kesiler genellikle çene altında ve kulak çevresinde yer alır.4
Platismaplasti sonrası gerginlik ne kadar sürer?
Boyunda gerginlik hissi birkaç ay sürebilir ve zamanla azalır.4
Bantlar ameliyattan sonra geri gelir mi?
Bantların yeniden görünmesi geç dönem komplikasyonları arasında bildirilmiştir; teknik seçimi bu riski azaltmayı hedefler.1
Cerrahınıza sorabileceğiniz sorular
- Bantlarım dinlenme hâlinde mi, yoksa yalnızca kas kasılırken mi belirgin?
- Orta hatta kas onarımı gerekli mi?
- Çene altı yağı kasın üstünde mi, altında mı?
- Yüz germe de gerekli mi?
- İz nerede kalacak, iyileşme ne kadar sürecek?
Boyun bantlarınız için değerlendirme ister misiniz?
Boynunuzun dinlenme hâlinde ve dişlerinizi sıkarken önden ve yandan çekilmiş fotoğrafları değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.