Op. Dr. Esin Özlem Atmış, klinikte çekilmiş fotoğraf

Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Ses Teli Nodülü

Ses teli nodülleri, tekrarlayan zorlanmayla iki ses telinde oluşan küçük, sert, nasır benzeri şişliklerdir. İlk tedavi ses terapisidir; pek çok nodül iki ila altı ay içinde düzelir.

Ses sağlığı · Nodül · Önce ses terapisi

Nodül, sesin kullanılma biçiminden doğan bir sorundur. Bu yüzden önce cerrahi değil, terapi gelir.

Nodüller, iki ses telinin birbirine en sert çarptığı orta noktada oluşur. Zamanla doku, ciltteki nasır gibi kalınlaşır.1 Öğretmenlerde, şarkıcılarda, çok bağıran çocuklarda ve sesini yoğun kullanan herkeste sıktır.1,3

Bu sayfada nodüllerin nasıl tanındığını, ses terapisinin neleri kapsadığını, cerrahinin ne zaman düşünüldüğünü ve sesini meslek olarak kullananların nasıl plan yapabileceğini anlatıyoruz.

Kısaca

  • Nodüller iyi huyludur, genellikle iki ses telindedir ve tekrarlayan zorlanmadan kaynaklanır.1
  • İlk tedavi ses terapisidir; pek çok nodül iki ila altı ayda küçülür ya da kaybolur.1
  • Cerrahi yalnızca düzgün bir terapi sürecine rağmen geçmeyen nodüllerde düşünülür; sonrasında terapiye devam edilir.1,3
  • Sesini meslek olarak kullananlar olağan dört haftadan önce muayene olmalıdır.3

Ses teli nodülü nedir?

Nodüller, işlevsel bir nedene bağlı yapısal bir değişikliktir: sesin kullanılma biçiminin ürettiği fiziksel bir şişlik.2 Genellikle iki ses telinde, orta noktada karşılıklı yerleşir ve tekrarlayan güçlü temasla yavaş yavaş gelişir.1

Tipik belirtiler; dinlenince iyi, yoğun kullanımdan sonra pürüzlü, nefesli ya da zorlanarak çıkan ses, tiz notaların kaybı, kısık sesle şarkı söyleyememe ve boğazda zorlanma hissidir.4 Öğretmenler, çağrı merkezi çalışanları, şarkıcılar, antrenörler ve küçük çocuğu olan ebeveynler sık etkilenir.3

Çocuklarda nodül

Çok bağıran, tezahürat yapan ya da seslenen çocuklarda nodül gelişebilir; ses kısıklığı kılavuzu 8–14 yaş erkek çocukları riskli gruplar arasında sayar.1,3 Çocuklarda tedavi evde ve okulda ses alışkanlıklarına, çoğu zaman çocuklarla deneyimli bir terapistin desteğiyle odaklanır. Cerrahi nadiren ilk adımdır. Dört haftadan uzun süren ya da gürültülü nefesle birlikte olan kısıklık yine de muayene edilmelidir.3

Tanı

Polip ve kistler aynı belirtileri yaptığı için nodülü yalnızca muayene doğrulayabilir. Titreşimi ağır çekimde gösteren stroboskopili laringoskopi, şişliklerin iki tarafta olup olmadığını, ne kadar sert olduklarını ve kapanmayı nasıl etkilediklerini gösterir.1

Kılavuz dört hafta içinde düzelmeyen ses kısıklığında, sesini meslek olarak kullananlarda daha erken laringoskopi önerir.3 Ses kısıklığında antibiyotik ve rutin kortizon kullanılmasını önermez.3,5 Farkları nodül ile polip farkı yazımızda anlattık.

Ses terapisi: temel tedavi

Dil ve konuşma terapistiyle yapılan ses terapisi, sesin üretim biçimi üzerinde doğrudan çalışır ve ses tellerini koruyan günlük alışkanlıklar, yani ses hijyeni konusunda bilgilendirir.2 Genellikle şunları kapsar:

  • nefes desteği ve seslerin daha yumuşak başlatılması;
  • sesin zorlamadan taşınması için rezonans;
  • boğaz gerginliğinin ve bağırma, boğaz temizleme gibi güçlü alışkanlıkların azaltılması;
  • iş için bir ses planı: molalar, sıvı alımı ve mikrofon.4

Ses kısıklığı kılavuzu yaşam kalitesini etkileyen ses kısıklığında ses terapisini güçlü biçimde önerir.3 Pek çok nodül iki ila altı ayda küçülür ya da kaybolur.1 Asıl şikâyetiniz gün içinde yorulan bir sesse konuşurken sesin çabuk yorulması yazımız yardımcı olabilir.

Cerrahi ne zaman düşünülür?

DurumOlağan yaklaşım
Yeni nodül tanısıSes terapisi ve ses bakımı1,2
Terapiyle düzelmeTerapiye devam; doğrulamak için yeniden muayene1
Düzgün bir terapi sürecine rağmen geçmeyen ve işi ya da yaşamı kısıtlamaya devam eden nodüllerMikrolaringeal cerrahi, ardından terapi1,3
Belirsiz tanı (kist ya da polip olabilir)Terapi sonrası yeniden muayene; bazen doğrulamak için cerrahi1

Cerrahi iyi huylu ses sorunlarının çoğunda ilk tedavi değildir.5 Gerektiğinde, nodüllerin geri gelmemesi için sonrasında terapiye devam edilir.1 Ayrıntılar ses terapisi mi ses cerrahisi mi? yazımızda.

Sesinizi günlük yaşamda korumak

AlışkanlıkNeden işe yarar?
Su için; kapalı ortamın havasını nemli tutunNemli ses telleri daha kolay titreşir4
Sınıfta ve toplantılarda mikrofon kullanınZorlamayı azaltır4
Yoğun günlerde ses molaları verinDokuya toparlanma zamanı verir4
Bağırmaktan, zorlayarak fısıldamaktan ve sık boğaz temizlemekten kaçınınSes tellerine çarpmayı azaltır2,4
Sigara içmeyinDuman ses tellerini tahriş eder4

Öğretmenler, şarkıcılar ve şehir dışından gelenler için

  • Yoğun bir günün sonunda alınmış bir ses kaydını ve varsa önceki laringoskopi videosunu getirin.
  • Ses terapisi genellikle haftalarca sürer; yaşadığınız yere yakın planlayın. Muayenehane bulguları terapistinizle paylaşabilir.
  • Sahne sanatçısıysanız programınızı söyleyin; dinlenme ve sahne kararları bulgular ışığında verilir.

İlgili sayfalar: fonotravma ve ses hastalıkları ve ses teli polibi.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış ve ses hastalıkları

Op. Dr. Esin Özlem Atmış, University of Manchester’da ses ve yutma bozukluklarına odaklanan Advanced Laryngology Fellowship programını (2018–2019) tamamlamış; Graz Foniatri Bölümü’nde (2014) ve Philadelphia’da The Voice Foundation ile (2013) eğitim almıştır. British Voice Association ve Profesyonel Ses Derneği üyesidir. Kaynaklar hakkımda sayfasında.

Sık sorulan sorular

Ses tellerinde nodül neden olur?

Nodüller, iki ses telinin konuşurken ya da şarkı söylerken orta noktada tekrar tekrar güçlü biçimde çarpışmasıyla oluşur; doku zamanla ciltteki nasır gibi kalınlaşır.1 Bağırmak, uzun süre yüksek sesle konuşmak ve sesi zorlayarak kullanmak bu yükü artırır; öğretmenlerde, şarkıcılarda ve çok bağıran çocuklarda sıktır.1,3

Ses teli nodülü nasıl geçer?

İlk tedavi ses terapisidir; pek çok nodül düzenli terapiyle iki ila altı ayda küçülür ya da kaybolur.1 Terapinin neleri kapsadığını, evde neler yapıldığını ve ilerlemenin nasıl izlendiğini ses teli nodülü nasıl geçer? yazımızda anlattık.

Nodüller her zaman ameliyat gerektirir mi?

Hayır. İlk tedavi ses terapisidir ve pek çok nodül iki ila altı ayda düzelir.1

Nodül kansere dönüşür mü?

Nodüller iyi huyludur.1 Yine de tanının kesinleşmesi için geçmeyen ses kısıklığı muayene edilir.3

Tedaviden sonra nodül tekrarlar mı?

Ona yol açan ses kullanımı sürerse tekrarlayabilir; bu yüzden terapi teknikleri sonrasında da sürdürülür.2

Çocuklarda nodül olur mu?

Evet, özellikle çok bağıran çocuklarda; 8–14 yaş erkek çocuklar ses kısıklığı açısından riskli gruplar arasındadır.1,3

Hiç konuşmamalı mıyım?

Nodülde tam sessizlik nadiren gerekir. Yükü azaltmak, ses molaları ve mikrofon, sesi zorlayabilen fısıltıdan daha çok işe yarar.4

Ses terapisi ne kadar sürer?

Süre değişir; ancak düzenli çalışmayla düzelme genellikle iki ila altı ay içinde görülür.1

Kaynaklar

  1. Cleveland Clinic. Vocal Cord Lesions: Nodules, Polyps and Cysts.
  2. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Practice Portal: Voice Disorders.
  3. AAO-HNSF. Ses Kısıklığı (Disfoni) Klinik Uygulama Kılavuzu güncellemesi, hasta özeti (2018).
  4. NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Taking Care of Your Voice.
  5. Dysphonia (Hoarseness): AAO-HNSF Releases Updated Clinical Guideline. Am Fam Physician, 2018.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Nefes darlığı, yoğun kanama gibi acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Nedeni tedavi edin; nodüller çoğu zaman bunu izleyerek geriler.

Nodülü olan çoğu kişinin ihtiyacı net bir tanı ve planlı bir ses terapisi sürecidir.

WhatsApp’tan yazın →