Ses teli polibi nedir?
Polip, ses telinin yüzeyinde oluşan yumuşak bir şişliktir. Cleveland Clinic polipleri genellikle tek taraflı, şekli ve boyutu değişken; bir etkinlikte bağırmak gibi tek bir aşırı ses kullanımından sonra da, uzun süreli sigara kullanımıyla da oluşabilen lezyonlar olarak tanımlar.1 Bazıları damar içerir; ses teline kanamadan sonra da polip gelişebilir. Bu yüzden güçlü kullanım sırasında aniden değişen bir ses beklemeden muayene edilmelidir.5
Tipik belirtiler kısık, pürüzlü ya da nefesli ses, çabuk yorulan ses ve ses aralığı ya da perde kontrolünün kaybıdır. Belirtiler nodül ve kistle örtüştüğü için lezyonları ayırt etmek için kullanılamaz.1
Tanı
Laringoskopi ses tellerini gösterir; titreşimi ağır çekimde gösteren stroboskopi lezyonun yumuşak mı sert mi, tek mi iki taraflı mı olduğunu ve ses tellerinin kapanmasını ne kadar engellediğini gösterir.1 Ses kısıklığı kılavuzu dört hafta içinde düzelmeyen kısıklıkta, sesini meslek olarak kullananlarda, sigara içenlerde ve başka endişe verici bulgusu olanlarda daha erken laringoskopi önerir; gırtlak muayene edilmeden tomografi ya da MR çekilmesini önermez.2
Ayrımın tedaviyi neden değiştirdiğini nodül ile polip farkı yazımızda anlattık.
Tedavi seçenekleri
| Seçenek | Ne zaman uygun? | Notlar |
|---|
| Ses istirahati ve ses terapisi | Küçük, yeni, yumuşak polipler; ameliyat öncesi ve sonrası1,4 | Polibe yol açan ya da onu kötüleştiren ses kullanımı üzerinde çalışır4 |
| Sigarayı bırakmak | Sigara içen herkes | Sigara poliplerle ilişkilidir ve ses tellerini tahriş eder1 |
| Mikrolaringeal cerrahi | Geçmeyen ya da sesi belirgin kısıtlayan polipler1,2 | Genel anestezi altında ağızdan, mikroskopla |
Cerrahi iyi huylu ses sorunlarının çoğunda temel tedavi değildir; ancak poliplerin çoğu sonunda buna ihtiyaç duyar.1,3 Kılavuz yaşam kalitesini etkileyen ses kısıklığında ses terapisini güçlü biçimde, diğer tedavilere yanıt vermeyen iyi huylu lezyonlarda ise cerrahiyi önerir.2
Ameliyat ve iyileşme
Mikrolaringeal cerrahide polip, ağızdan mikroskop altında ince aletlerle, alttaki sağlıklı titreşen tabaka korunarak alınır. Boyunda kesi yoktur.
- Cerrahınızın belirlediği kısa bir süre ses istirahati, ardından konuşmaya kademeli dönüş.1
- Verimli ses kullanımını yeniden kurmak ve tekrar riskini azaltmak için ses terapisi.1,4
- İyileşmeyi doğrulamak için kontrol stroboskopisi.
Riskler arasında iz dokusu, kalıcı ses değişikliği ve tekrarlama vardır; bunlar önceden konuşulur. Şarkıcılar sahne kararlarının nasıl verildiğini şarkıcılarda ses kısıklığı yazımızda okuyabilir.
Yeni bir polip olasılığını azaltmak
| Alışkanlık | Neden işe yarar? |
|---|
| Sigarayı bırakın, dumanlı ortamlardan uzak durun | Duman ses tellerini tahriş eder ve poliplerle ilişkilidir1,6 |
| Mikrofon kullanın; gürültünün üstünden bağırmayın | Güçlü ses kullanımını azaltır6 |
| Su için, kapalı ortamın havasını nemli tutun | Nemli ses telleri daha kolay titreşir6 |
| Yoğun günlerde ses molası verin | Dokuya toparlanma zamanı verir6 |
| Soğuk algınlığında sesi dinlendirin; ani değişiklikte durun | Şişmiş ya da kanamış ses telleri kolay hasar görür5 |
Ses terapisinde öğrenilen teknikler önlemenin en önemli parçasıdır; çünkü polibe yol açan ses kullanımını değiştirir.4
Sesini meslek olarak kullananlar ve şehir dışından gelenler
- Varsa önceki laringoskopi kayıtlarınızı ve sesinizin en kötü olduğu bir zamanda alınmış kaydı getirin.
- Ameliyat ve ses istirahatinin makul zamanlanabilmesi için iş ya da sahne takviminizi paylaşın.
- Ameliyat için geliyorsanız ameliyat sonrası kontrole kadar ne kadar kalmanız gerektiğini sorun ve yaşadığınız yere yakın bir ses terapisti ayarlayın.
İlgili sayfalar: ses teli kisti ve ses teli kanaması.
Op. Dr. Esin Özlem Atmış ve ses hastalıkları
Op. Dr. Esin Özlem Atmış, University of Manchester’da ses ve yutma bozukluklarına odaklanan Advanced Laryngology Fellowship programını (2018–2019) tamamlamış; Graz Foniatri Bölümü’nde (2014) ve Philadelphia’da The Voice Foundation ile (2013) eğitim almıştır. Rutt ve Sataloff ile birlikte, belirti vermeyen medial hemorajik ses teli polibi üzerine yayımlanmış bir olgu sunumunun (Ear, Nose & Throat Journal, 2016) yazarlarındandır. Kaynaklar hakkımda sayfasında.
Sık sorulan sorular
Polip ameliyatsız geçer mi?
Bazı küçük ve yeni polipler ses istirahati, ses terapisi ve sigarayı bırakmakla düzelir; ancak çoğunun alınması gerekir.1
Polip kanser mi?
Polipler iyi huyludur.1 Yine de tanının kesinleşmesi için, özellikle sigara içenlerde, geçmeyen ses kısıklığı muayene edilir.2
Polibin nodülden farkı nedir?
Nodüller genellikle iki ses telindedir ve ses terapisine yanıt verir; polipler genellikle tek taraflıdır ve daha sık cerrahi gerektirir.1
Ameliyattan sonra sesim normale döner mi?
Amaç sesi düzeltmektir; sonrasında ses istirahati ve terapi iyileşmenin önemli parçasıdır.1 Kendi durumunuzdaki beklentileri cerrahınız anlatır.
Polip tekrarlar mı?
Sigara ya da yoğun ses kullanımı gibi nedenler sürerse tekrarlayabilir. Ameliyat sonrası ses terapisi bunu önlemeye yardım eder.4
Bir şarkıcı ne kadar erken muayene olmalı?
Olağan dört haftadan önce: Kılavuz sesini meslek olarak kullananlarda hızlandırılmış laringoskopiyi destekler.2