Op. Dr. Esin Özlem Atmış, klinikte çekilmiş fotoğraf

Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Ses Teli Kanaması

Ses teli kanaması, genellikle güçlü ses kullanımı, sert bir öksürük ya da hapşırık sırasında ses telinin içine olan kanamadır. Ses açısından acil durum kabul edilir: Sesi kullanmayı bırakın ve beklemeden muayene olun.

Ses sağlığı · Ses acili

Bağırma, tiz bir nota ya da öksürük sırasında aniden değişen bir sesle şarkı söylemeye devam edilmez.

Kanama, ses telinin içindeki küçük bir damarın yırtılmasıyla olur.2 Tipik öykü, bir şey yaparken aniden değişen bir sestir: bağırmak, çok yüksek sesle şarkı söylemek ya da sert bir öksürük veya hapşırık.1

Bu sayfada ilk saatlerde ve günlerde ne yapılacağını, kanamanın nasıl tanınıp tedavi edildiğini ve şarkıcılar ile sesini meslek olarak kullananların dönüşü nasıl planlayabileceğini anlatıyoruz.

Kısaca

  • Ani bir ses değişikliğinden sonra konuşmayı ve şarkıyı bırakın, beklemeden muayene planlayın.1
  • Yeni bir kanamada temel tedavi, genellikle en az birkaç gün süren tam ses istirahatidir.1,2
  • Sesi kullanmaya devam etmek sesi kalıcı olarak değiştirebilecek iz riskini artırır.1
  • Aspirin gibi kan sulandırıcılar kanamayı kolaylaştırabilir; adet döneminde de daha sık görülür.2
  • Kanamanın geride bir kabarıklık bıraktığı durumlarda (hemorajik polip) önce ses terapisi uygulanır, gerekirse cerrahi düşünülür.2

İlk saatlerde ne yapmalı?

  1. Konuşmayı ve şarkıyı bırakın. Keck Medicine of USC ses teli kanamasını ses açısından acil durum olarak tanımlar ve ani ses değişikliğinden sonra sesi kullanmayı bırakıp doktora başvurmayı önerir.1
  2. Günü geçirmek için fısıldamayın. Yazarak ya da mesajla iletişim kurun.
  3. Beklemeden laringoskopi planlayın. Ses kısıklığı kılavuzu sesini meslek olarak kullananlarda ve endişe verici bulgularda erken muayeneyi destekler.3
  4. Kullandığınız ilaçları söyleyin; aspirin ya da başka kan sulandırıcılar kanamayı kolaylaştırabilir.2

Neden önemli? Kanamaya rağmen şarkı söylemek ya da konuşmak, sesi kalıcı olarak değiştirebilecek iz riskini artırır.1 Birkaç günlük tam istirahat bunun yanında küçük bir bedeldir.

Nedenler ve risk etkenleri

  • güçlü ses kullanımı: bağırmak, çok yüksek ya da tiz şarkı söylemek, çığlık atmak;1
  • sert bir öksürük ya da hapşırık;1
  • aspirin içeren ürünler gibi kan sulandırıcılar;2
  • kanamanın daha sık görüldüğü adet dönemi;2
  • ses telinde önceden var olan hassas bir damar ya da lezyon.

NIDCD, aniden kısılan, çatallanan ya da ses aralığını kaybeden bir sesi kontrol ettirilmesi gereken işaretler arasında sayar.4

Tanı

Kanama laringoskopide ses telinde kırmızı ya da mor bir alan olarak görülür. Titreşimi ağır çekimde gösteren stroboskopi, kanamanın ses telini ne kadar sertleştirdiğini gösterir. Kontrol muayeneleri kanın ne zaman temizlendiğini ve ses telinin yeniden normal titreştiğini doğrular; tam ses kullanımına güvenli dönüşün dayanağı budur. İlk muayenenin görüntüleri sonraki karşılaştırmalar için faydalıdır.

Muayeneyi laringoskopi nasıl yapılır? yazımızda anlattık.

Tedavi

DurumOlağan yaklaşımNotlar
Yeni ve belirgin kanamaBirkaç gün tam ses istirahati1,2Ardından muayeneyle yönlendirilen kademeli dönüş
Temizlenmiş kanamaSes terapisi ve şarkıya ya da yoğun konuşmaya planlı dönüşKanamaya yol açan ses kullanımı üzerinde çalışılır2
Geride kapsüllü bir kabarıklık bırakan kanama (hemorajik polip)Alınmayı düşünmeden önce birkaç ay yoğun ses terapisi2Ses teli polibi sayfasına bakın
Hassas bir damardan tekrarlayan kanamalarDamarın değerlendirilmesi; tedavi düşünülebilirKişiye göre planlanır

İz gelişirse ayrı bir durum olarak ele alınır: ses teli skarı.

Şarkıya ve konuşmaya dönüş

Dönüş kademelidir: önce sessiz sohbet, sonra daha uzun konuşma, ardından şarkı; her adım sesin nasıl hissettiğine ve gerekirse yeniden muayeneye göre değerlendirilir. Sonraki haftalarda bol sıvı, molalar ve mikrofon yardımcı olur.4

Şarkıcılar sahne kararları hakkında daha fazlasını şarkıcılarda ses kısıklığı yazımızda bulabilir. Değerlendirme için şehir dışından geliyorsanız ilk kontrol muayenesine kadar kalmayı planlayın ve yaşadığınız yerde ses terapisi ayarlayın.

Yeni bir kanama riskini azaltmak

AlışkanlıkNeden işe yarar?
Şarkıdan önce ısının; yorgun ya da hastayken zorlamayınŞişmiş ses tellerinde güçlü kullanım sık bir tetikleyicidir1
Mikrofon kullanın; gürültünün üstünden bağırmayınGüçlü ses kullanımını azaltır4
Bol sıvı alın, havayı nemli tutunNemli ses telleri daha kolay titreşir4
Mümkünse yoğun ses kullanımını adet dönemine göre planlayınKanamalar bu dönemde daha sıktır2
Kan sulandırıcı ilaçları doktorunuzla gözden geçirinKanamayı kolaylaştırabilirler2

Ani ses değişikliği her zaman kanama değildir; soğuk algınlığına bağlı şişlik, yeni bir polip ya da nadiren ses teli hareketiyle ilgili bir sorun da olabilir. Ne kadar dinlenileceğine ve şarkıya ne zaman dönüleceğine tahminle değil muayeneyle karar verilmesinin nedeni budur. Ses kısıklığı dört haftadan uzun sürerse ya da boyunda şişlik, nefes almada veya yutmada güçlükle birlikteyse nedeni ne olursa olsun beklemeden değerlendirilmelidir.3 Uyarıcı belirtiler ses kısıklığı ne zaman ciddiye alınmalı? yazımızda.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış ve ses hastalıkları

Op. Dr. Esin Özlem Atmış, University of Manchester’da ses ve yutma bozukluklarına odaklanan Advanced Laryngology Fellowship programını (2018–2019) tamamlamış ve Philadelphia’da The Voice Foundation ile (2013) eğitim almıştır. Rutt ve Sataloff ile birlikte belirti vermeyen medial hemorajik ses teli polibi üzerine yayımlanmış bir olgu sunumunun (Ear, Nose & Throat Journal, 2016) yazarlarındandır. Kaynaklar hakkımda sayfasında.

Sık sorulan sorular

Konuşmak yerine fısıldayabilir miyim?

Kanamada genellikle tam ses istirahati önerilir. Zorlanarak fısıldamak da ses tellerini yorar; yazarak ya da mesajla iletişim kurun.1

Ses istirahati ne kadar sürer?

Genellikle en az birkaç gün tam istirahat, ardından kademeli ve kontrollü dönüş. Süre muayeneye göre belirlenir.1,2

Aspirini bırakmalı mıyım?

Size yazılan ilaçları kendiniz bırakmayın. Kanamayı kolaylaştırabildikleri için kullandığınız kan sulandırıcıları doktora söyleyin.2

Sesim tamamen düzelir mi?

Pek çok kanama istirahatle iyi iyileşir. Kanamaya rağmen sesi kullanmak iz riskini artırır; erken istirahatin önemi buradandır.1

İki gün sonra konserim var. Ne yapmalıyım?

Önce şarkıyı bırakın ve muayene olun. Sahneye çıkıp çıkamayacağınız ve ne zaman çıkabileceğiniz görülen bulguya bağlıdır.

Tekrar olabilir mi?

Evet. Tekrarlayan kanamalar hassas bir damardan ya da bir lezyondan kaynaklanabilir; bunun ayrıca tedavisi gerekebilir.

Kaynaklar

  1. Keck Medicine of USC. Hemorrhage (Vocal Fold Bleed).
  2. University of Minnesota Lions Voice Clinic. Organic voice disorders.
  3. AAO-HNSF. Ses Kısıklığı (Disfoni) Klinik Uygulama Kılavuzu güncellemesi, hasta özeti (2018).
  4. NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Taking Care of Your Voice.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Nefes darlığı, yoğun kanama gibi acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Önce istirahat, sonra muayene.

Erken muayene kanama olup olmadığını ve güvenli dönüş için sesin ne kadar dinlenmesi gerektiğini netleştirir.

WhatsApp’tan yazın →