Revizyon Rinoplasti: İkinci Burun Ameliyatı Ne Zaman Düşünülür?

Revizyon rinoplasti, daha önce burun ameliyatı olmuş bir kişide şekil ya da nefes alma sorununu düzeltmek için yapılan ikinci (bazen üçüncü) ameliyattır. Şişliğin inmesi ve dokuların oturması zaman aldığı için yeniden ameliyat genellikle ilk ameliyattan en az bir yıl sonra düşünülür.¹ Bu bekleme süresi, erken dönemde şişlik nedeniyle “bozuk” görünen pek çok burnun aslında henüz iyileşmekte olduğunu da hesaba katar.

Büyük bir çalışmada burun ameliyatlarından sonra yeniden ameliyat oranı %3,3 bulundu; daha önce revizyon geçirmiş hastalarda bu oran %11’e çıkıyordu.² Bu yazıda revizyonun hangi durumlarda konuşulduğunu, neden ilk ameliyattan daha karmaşık olabileceğini ve muayeneye nasıl hazırlanabileceğinizi anlatıyoruz.

Revizyon neden gerekebilir?

Revizyon ihtiyacı iki ana başlıkta toplanır. Birincisi şekil: burun sırtında düzensizlik, asimetri, burun ucunun fazla kalkık, düşük ya da sert görünmesi, aşırı küçültülmüş ya da yeterince değişmemiş bir burun. İkincisi işlev: ameliyattan sonra başlayan ya da devam eden burun tıkanıklığı. Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi’nin rinoplasti kılavuzu, burun şekli ile işlevinin birbirini etkilediğini ve ameliyat öncesinde burun hava yolu tıkanıklığının değerlendirilmesini önerir.³

Bazen şekil düzeltilirken burnun iç destek yapıları zayıflar ve nefes alma bozulur; bazen de nefes için yapılan bir müdahale şekli değiştirir. Bu yüzden revizyonda ikisi birlikte planlanır. Bu ilişkiyi rinoplasti nefes almayı etkiler mi? yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revizyon ne kadar sık gerekir?

ABD’de 2005–2009 yılları arasında burun ameliyatı (septorinoplasti) olan 175.842 hastayı en az üç yıl izleyen bir çalışmada genel revizyon oranı %3,3 bulundu. İlk kez ameliyat olanlarda oran %3,1, daha önce revizyon geçirmiş olanlarda %11 idi.²

Aynı çalışmada daha genç yaş, kadın cinsiyet, kaygı bozukluğu ya da otoimmün hastalık öyküsü ve ameliyatın estetik amaçla (%7,9) veya doğuştan bir burun şekil bozukluğu için (%8,9) yapılmış olması daha yüksek revizyon oranlarıyla ilişkiliydi.² Bu oranlar bir kişinin riskini tek başına belirlemez; ama beklentinin ve planlamanın neden önemli olduğunu gösterir.

Neden en az bir yıl beklenir?

Rinoplasti sonrası şişliğin büyük kısmı ilk haftalarda inse de burun ucundaki hafif şişlik bir yıla kadar sürebilir.^1,5 Bu dönemde yapılacak bir değerlendirme yanıltıcı olabilir; şişlik indikçe asimetri azalabilir ya da tamamen kaybolabilir. Mayo Clinic, yeniden ameliyat gerekiyorsa genellikle en az bir yıl beklenmesini önerir.¹ Kılavuz da hasta memnuniyetinin en az 12 ay sonra değerlendirilmesini önerir.³

Bu kuralın istisnaları vardır. Ameliyattan hemen sonra gelişen ciddi bir nefes darlığı, enfeksiyon ya da yerinden oynamış bir yapı gibi durumlar beklemeyi gerektirmeyebilir; bunlar cerrahla erken dönemde konuşulmalıdır. Rinoplasti sonrası şişliğin dönem dönem nasıl indiğini rinoplasti sonrası şişlik yazımızda anlattık.

Revizyon ilk ameliyattan nasıl farklıdır?

İlk ameliyatta dokular el değmemiş hâldedir. Revizyonda ise önceki ameliyattan kalan iz dokusu, bazı kıkırdakların alınmış ya da zayıflamış olması ve bazen incelmiş deri ile çalışılır. Bu yüzden revizyonda burnu yeniden desteklemek için kıkırdak grefti gerekebilir; burun içi kıkırdak (septum) yeterli değilse kulak ya da kaburga kıkırdağı kullanılabilir.

Ameliyat süresi ve iyileşme çoğu zaman ilk ameliyattan daha uzundur ve şişlik daha yavaş inebilir. Hedef de genellikle “mükemmel” değil, belirli sorunların düzeltilmesi ve burnun yüzle uyumunun iyileştirilmesidir. Bu, ameliyat öncesinde açıkça konuşulur.

Beklenti ve karar

Kılavuz, ameliyat öncesinde hastanın beklentilerinin ayrıntılı konuşulmasını ve görünüşle ilgili kaygının belirgin şekilde günlük hayatı etkilediği beden algısı bozukluğu (dismorfik bozukluk) açısından değerlendirme yapılmasını önerir.^3,4 Bu, kimseyi suçlamak için değil; ameliyatın gerçekten yardımcı olabileceği durumları, yardımcı olamayacağı durumlardan ayırmak içindir.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış’ın yaklaşımında revizyon kararı, neyin düzeltilmesinin mümkün ve anlamlı olduğu netleştikten sonra verilir. Kaygı ameliyatla giderilebilecek bir yapısal sorundan kaynaklanmıyorsa, bu açıkça söylenir; bazen doğru karar ameliyat etmemektir.

Muayeneye nasıl hazırlanmalı?

• İlk ameliyatın tarihi, yapıldığı yer ve varsa ameliyat raporu
• Ameliyattan önceki ve sonraki dönemden fotoğraflar
• Şikâyetinizin şekil, nefes ya da ikisi birden olduğu
• Ameliyattan sonra burnunuza yapılan dolgu ya da başka işlemler
• Kullandığınız ilaçlar, alerjiler ve kronik hastalıklar

Rinoplasti için şehir dışından ya da yurt dışından geliyorsanız ilk değerlendirme online yapılabilir; ancak burun muayenesi ve kontroller yüz yüze yapılır. Ayrıntılar için rinoplasti için İstanbul’a gelmek yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular