Op. Dr. Esin Özlem Atmış, klinikte çekilmiş fotoğraf

Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Ses Teli Dolgusu (Enjeksiyon Laringoplasti)

Enjeksiyon laringoplasti, iki ses telinin düzgün kapanabilmesi için ses teline dolgu maddesi verilmesidir. Felçli, zayıf ya da incelmiş ses telinde kullanılır; çoğu zaman uyanıkken, boyundan ve yaklaşık bir saatte yapılabilir.

Ses cerrahisi · Enjeksiyon laringoplasti

Ses telleri kapanamadığında ses nefesli ve zayıf çıkar. Enjeksiyon, tellerin yeniden buluşmasına yardım edebilir.

Enjeksiyon laringoplastide ses telinin içine hacim kazandıran bir dolgu maddesi yerleştirilir. Tel gırtlağın ortasına doğru yaklaşır; böylece konuşurken, yutarken ya da öksürürken diğer tel onunla buluşabilir.1,2 En sık neden ses teli felcidir; skar ya da incelme tellerin arasında boşluk bıraktığında da kullanılır.2,4

Bu sayfada kimlere yardımcı olabileceğini, lokal anestezide nasıl yapıldığını, hangi dolguların kullanıldığını, nasıl hazırlanacağınızı, iyileşme sürecini ve riskleri anlatıyoruz.

Kısaca

  • Enjeksiyon hacim ekleyerek ses tellerinin daha iyi kapanmasını sağlar; amaç daha güçlü ve daha az nefesli bir sestir.1,2
  • Çoğu zaman uyanıkken, boyun derisinden yapılır; randevu genellikle yaklaşık bir saat sürer.1
  • Hiyalüronik asit gibi geçici dolgular yaklaşık 4–6 ay, kalsiyum hidroksilapatit 24 aydan uzun sürebilir.1
  • İşlemden sonra yaklaşık 48 saat tam ses istirahati, ardından en az beş gün dikkatli kullanım gerekir.1 Muayenehanemizin planında genellikle aynı gün akşam taburcu olursunuz, 1–2 gün sonra sesinizi kullanmaya başlayabilirsiniz ve kontrol muayenesi yaklaşık 30. gündedir.
  • Felçte, sinir hâlâ toparlanabilecekken enjeksiyon çoğu zaman ilk üç ay içinde yapılır.2

Kimlere yardımcı olabilir?

Net bir ses için iki ses telinin boylu boyunca buluşması gerekir. Buluşamadıklarında hava kaçar; ses nefesli, zayıf ve kullanması yorucu hâle gelir.3 Sık nedenler şunlardır:

  • Ses teli felci: Bir tel düzgün açılıp kapanmaz. Nedenler arasında boyun ya da göğüs bölgesindeki yaralanmalar, enfeksiyonlar ve nörolojik hastalıklar vardır; çoğu zaman bir neden bulunamaz.3 Yutma da etkilenebilir; sıvı içerken öksürük ya da boğulma hissi olabilir.3
  • Skar ya da sulkus vokalis: Sertleşmiş ya da incelmiş doku teller arasında boşluk bırakır.4 Ayrıntılar ses teli skarı sayfamızda.
  • Ses tellerinde incelme: Örneğin yaşla hacim kaybeden teller tam kapanmayabilir.

Uyarıcı belirtileri ses teli felcinin belirtileri yazımızda anlattık. Dört haftadan uzun süren ses kısıklığı muayene edilmelidir; boyun ya da göğüs ameliyatından sonra daha erken.5

Enjeksiyonun size uygun olup olmadığına karar vermek

Karar, tellerin nasıl hareket ettiğini ve boşluğun ne kadar büyük olduğunu görmek için tercihen stroboskopiyle yapılan laringoskopiyle başlar. Muayeneyi laringoskopi yazımızda anlattık.

DurumTipik yaklaşım
Boşluğu büyük ya da yutma sorunu olan yeni felçÇoğu zaman ilk üç ay içinde geçici enjeksiyon2
Boşluğu küçük felçTek başına ses terapisi yeterli olabilir2
Yaklaşık bir yılda düzelmeyen felçDaha uzun etkili enjeksiyon ya da iskelet (çerçeve) cerrahisi2,3
Skar ya da sulkusSes terapisi; seçilmiş hastalarda dolgu enjeksiyonu4

Ses terapisi enjeksiyondan önce, sırasında ve sonrasında kullanılır; ikisinin nasıl tartıldığını ses terapisi mi, ses cerrahisi mi yazımızda anlattık.2,5

İşlem nasıl yapılır?

UHCW broşürü uyanık yöntemi şöyle anlatır:1

  • Dik oturursunuz. Burun, boğaz ve boyun derisi uyuşturulur; bu yaklaşık 3–5 dakika sürer.
  • Burundan geçirilen ince bir kamera, doktorun ses tellerini ekranda izlemesini sağlar.
  • Dolgu, boyun derisinden ses teline enjekte edilir. Enjeksiyonun kendisi yaklaşık 10–15 dakika sürer.
  • Etkinin kontrol edilebilmesi için işlem sırasında ses çıkarmanız istenebilir.
  • Randevunun tamamı yaklaşık bir saat sürer.

Enjeksiyon, örneğin başka bir ses teli işlemiyle birleştirildiğinde, genel anestezide ağızdan da yapılabilir.

Dolgular ve ne kadar sürdükleri

DolguTipik süre
Hiyalüronik asitYaklaşık 4–6 ay1
Kalsiyum hidroksilapatit24 aydan uzun1
Kişinin kendi yağ dokusuDeğişken2,4

Yeni felçte çoğu zaman geçici dolgu tercih edilir; çünkü bazı kişiler ameliyatsız iyileşir ve kalıcı işlemler genellikle en az bir yıl ertelenir.2,3

İşlemden önce

  • İşlemden önceki 48 saat sigara ve alkol kullanmayın.1
  • Kan sulandırıcı ilaçların kesilmesi gerekebilir; bunu yalnızca size söylendiği şekilde yapın.1
  • Son iki hafta içinde boğaz ya da göğüs enfeksiyonu geçirdiyseniz işlem ertelenebilir.1
  • İşlemden önceki iki saat yemek yemeyin.1

İyileşme süreci

Ne zaman?Ne yapmalı?
İşlem günüGenellikle aynı gün akşam taburcu olursunuz. Uyuşukluk geçene kadar yaklaşık bir saat yiyip içmeyin1
İlk 48 saatTam ses istirahati; kafein, alkol, sıcak içecek ve yoğun egzersiz yok1
İlk 72 saatAspirin ve iltihap giderici ağrı kesicilerden kaçının1
Sonraki 5 günDikkatli ve yumuşak ses kullanımı; çoğu kişi yaklaşık beş gün sonra işe döner1
İlk 10 günSigara içmeyin1

Şişlik inerken ses başta pürüzlü gelebilir.1 Sesinizi genellikle 1–2 gün sonra yumuşak biçimde kullanmaya başlayabilirsiniz. Kontrol muayenesi yaklaşık 30. günde yapılır; gerekirse ses terapisi planlanır.

Riskler

Broşür kanama, enfeksiyon, yanma, bir saate kadar süren boğulma hissi, başlangıçta pürüzlü ses ve kulak ağrısını sayar.1 İşlemden sonra nefes almak zorlaşır ya da hırıltılı hâle gelirse acil yardım alın. Geçici dolgunun etkisi azaldığından ileride tekrar enjeksiyon ya da başka bir tedavi gerekebilir.1,2

Şehir dışından geliyorsanız en azından ilk 48 saatlik ses istirahati boyunca İstanbul’da kalmayı planlayın ve önceki laringoskopi kayıtlarınızı ve ameliyat notlarınızı getirin. Ses terapisi sonrasında yaşadığınız yere yakın sürdürülebilir.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış ve ses cerrahisi

Op. Dr. Esin Özlem Atmış, University of Manchester’da ses ve yutma bozukluklarına odaklanan Advanced Laryngology Fellowship programını (2018–2019) tamamlamış; Graz Foniatri Bölümü’nde (2014) ve Philadelphia’da The Voice Foundation ile (2013) eğitim almıştır. British Voice Association üyesidir. Kaynaklar hakkımda sayfasında.

Sık sorulan sorular

Ses kısıklığı için iğne yapılır mı?

Bu bağlamda “iğne” genellikle ses teline yapılan dolgu enjeksiyonunu, yani ses teli dolgusunu anlatır. Bu işlem ses telleri tam kapanamadığında, örneğin ses teli felci, ses telinde incelme (atrofi) ya da skar varsa yardımcı olabilir.2,4 Her ses kısıklığı bu tedaviyi gerektirmez; önce nedeni laringoskopiyle belirlenir. Ayrıntıları kimlere yardımcı olabilir bölümünde ve ses kısıklığında ne zaman doktora gidilmeli yazımızda bulabilirsiniz.

Genel anestezi gerekir mi?

Gerekebilir; ancak çoğu zaman lokal anestezide, uyanıkken ve boyun derisinden yapılır.1

Acıtır mı?

Deri ve boğaz uyuşturulur. Yanma, kısa süreli boğulma hissi ve kulak ağrısı olabilir.1

Etkisi ne kadar sürer?

Dolguya bağlıdır: hiyalüronik asit yaklaşık 4–6 ay, kalsiyum hidroksilapatit 24 aydan uzun.1

Sesim ne zaman düzelir?

1–2 gün sonra sesinizi kullanmaya başlayabilirsiniz; şişlik inerken ses başta pürüzlü gelebilir.1 Sonuç yaklaşık 30. gündeki kontrol muayenesinde değerlendirilir.

Ne zaman işe dönebilirim?

Genellikle 48 saatlik ses istirahatinin ardından, yaklaşık beş gün sonra.1

Felç için kalıcı bir çözüm mü?

Her zaman değil. Bazı kişiler ameliyatsız iyileştiği için kalıcı ameliyatlar çoğu zaman en az bir yıl ertelenir.2,3

Kaynaklar

  1. University Hospitals Coventry and Warwickshire NHS Trust. Lokal anestezide enjeksiyon laringoplasti (hasta bilgilendirme broşürü).
  2. Mayo Clinic. Vocal cord paralysis: diagnosis and treatment.
  3. NIDCD (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri). Vocal Fold Paralysis.
  4. Atrium Health Wake Forest Baptist. Vocal Fold Scar and Sulcus Vocalis.
  5. AAO-HNSF. Ses Kısıklığı (Disfoni) Klinik Uygulama Kılavuzu güncellemesi, hasta özeti (2018).

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Nefes darlığı, yoğun kanama gibi acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Kısa bir işlemle sesiniz yeniden güçlenebilir.

Muayene, teller arasında boşluk olup olmadığını ve doğru adımın enjeksiyon mu, ses terapisi mi yoksa başka bir seçenek mi olduğunu gösterir.

WhatsApp’tan yazın →