For international patients · English website →

Konka Bülloza Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Burun · Konka bülloza

Konka bülloza, burnun yan duvarındaki orta konkanın (halk arasında orta burun eti) içinde hava dolu bir boşluk bulunmasıdır; çoğu kişide hiçbir şikâyete yol açmaz ve şikâyet yoksa tedavi gerekmez.1 Hava boşluğu büyük olduğunda ise burun tıkanıklığı, yüz ağrısı, baş ağrısı ve sinüs bölgesinde basınç hissi yapabilir. Bu durumda önce ilaç tedavisi değerlendirilir; şikâyetler sürerse ameliyat seçenekleri konuşulur.1

Konka bülloza, sinüs tomografilerinde sık görülen bir yapı farklılığıdır: 998 hastanın tomografisinin incelendiği bir çalışmada hastaların %44’ünde en az bir konka bülloza saptandı.2 Bu nedenle tomografi raporunda bu ifadeyi görmek tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez. Bu yazıda konka bülloza belirtilerini, septum eğriliği ve sinüzitle ilişkisini, tanının nasıl konduğunu ve hangi durumlarda tedavinin gündeme geldiğini anlatıyoruz.

Kısaca

  • Sık bir anatomik farklılıktır: Orta konkanın havalanması çalışmalarda hastaların %30 ile %70’i arasında bildirilir.3
  • Çoğu zaman zararsızdır: Normal burun anatomisinin bir farklılığı olarak kabul edilir ve genellikle şikâyet yapmaz.1
  • Septum eğriliğiyle sık birliktedir: Septum çoğunlukla konkanın karşı tarafına doğru eğridir.2
  • Sinüzitle ilişkisi tartışmalıdır: 998 hastalık bir tomografi çalışmasında sinüs iltihabı, konka büllozası olanlarda daha sık bulunmadı.2
  • Tedavi şikâyete göre planlanır: Şikâyet yoksa tedavi gerekmez; şikâyet sürerse konkanın ezilmesi ya da bir bölümünün çıkarılması gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.1,4

Konka bülloza nedir ve ne kadar sık görülür?

Burnun her iki yan duvarında konka adı verilen, üzeri mukoza (nemli iç zar) ile kaplı üçer kemik çıkıntı bulunur. Konkalar solunan havayı ısıtır ve nemlendirir. Bu yapıların herhangi birinde hava boşluğu gelişebilir; en sık görüldüğü yer orta konkadır. Konka bülloza sağlıklı burunlarda da sık görülen normal bir yapı farklılığı olarak kabul edilir ve kesin nedeni bilinmemektedir; çocukluk döneminde gelişmeye başladığı düşünülür.1

Ne kadar sık görüldüğü, çalışılan hasta grubuna göre değişir. Bir derlemede orta konkada havalanma hastaların %30 ile %70’i arasında bildirilmiştir.3 Art arda çekilmiş 998 sinüs tomografisinin incelendiği çalışmada konka bülloza hastaların %23’ünde tek tarafta, %21’inde iki tarafta bulundu.2 Burun tıkanıklığı ya da baş ağrısı şikâyeti olan hastalarda yapılan ileriye dönük bir tomografi çalışmasında ise 202 tomografinin %31,7’sinde konka bülloza görüldü.5

Konka bülloza, hava boşluğunun konkanın hangi bölümünde olduğuna göre lameller, bülböz ve yaygın (ekstansif) olmak üzere üç tipe ayrılır.5 Aynı çalışmada sinüzit yaygın tipte daha sık görülmekle birlikte, hiçbir tip ile sinüzit arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı.5

Konka bülloza belirtileri: hangi durumda şikâyet yapar?

Konka bülloza çoğu zaman belirti vermez. Hava boşluğu büyükse hava akımını ya da sinüslerin boşalmasını engelleyebilir. Bu durumda şu şikâyetler görülebilir:1

  • burun tıkanıklığı;
  • yüzde ağrı ve sinüs bölgesinde basınç hissi;
  • baş ağrısı;
  • konkanın mukozası iltihaplandığında sinüzite benzeyen şikâyetler.

Bu şikâyetler konka büllozaya özgü değildir; alerjik nezle, alt konka büyümesi ya da septum eğriliği de benzer tablo yapabilir. Tek taraflı tıkanıklığın diğer nedenlerini tek taraflı burun tıkanıklığı yazımızda, alerji ile sinüzit arasındaki farkları ise alerji mi sinüzit mi yazımızda ele aldık.

Septum eğriliği ve sinüzitle ilişkisi

Konka bülloza ile septum eğriliği sık olarak birlikte görülür. 998 hastalık tomografi çalışmasında tek taraflı ya da bir tarafta belirgin olarak büyük konka bülloza bulunan hastaların %79’unda septum eğriliği vardı; böyle bir konkası olmayan hastalarda bu oran %55’ti. Septum çoğunlukla konkanın karşı tarafına doğru eğriydi: sol taraftaki konka büllozaların %70’inde, sağ taraftakilerin %69’unda eğrilik karşı taraftaydı.2 Aynı çalışmada konka ile septum arasında her hastada bir miktar hava yolu açık kalmıştı.2 Bu ilişkinin nedeni henüz net değildir ve konka büllozası olan herkeste septum eğriliği bulunmaz.1

Septum (burnu ikiye ayıran orta bölme) eğriliği ile burun eti büyümesini birbirinden ayırt etmek tedavi planını doğrudan etkiler. Bu konuyu burun eti mi septum eğriliği mi yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Sinüzitle ilişki ise daha tartışmalıdır. Aynı 998 hastalık çalışmada sinüslerde iltihabi hastalık, konka büllozası olanların %73’ünde, olmayanların %78’inde görüldü; fark anlamlı değildi.2 Tablo bu bulguları özetler.

Tomografi bulgusuKonka büllozası olan hastalarKonka büllozası olmayan hastalar
Septum eğriliği%79 (tek taraflı ya da bir tarafta belirgin konka bülloza)2%552
Sinüslerde iltihabi hastalık%732%78 (fark anlamlı değil)2

Burun ve sinüslerdeki anatomik farklılıklara ilişkin, toplam 6.999 hastayı kapsayan 30 çalışmanın değerlendirildiği bir sistematik derlemede bazı çalışmalar belirli farklılıklarla sinüs hastalığı arasında ilişki bulmuş, bazıları bulmamıştır; yazarlar sonuçların çelişkili olduğunu ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğunu belirtmektedir.6

Tanı: muayene ve bilgisayarlı tomografi

Konka bülloza, burun içinin ince bir kamerayla incelendiği endoskopik muayenede fark edilebilir; hava boşluğunu kesin olarak gösteren yöntem ise bilgisayarlı tomografidir (BT).1

Tomografide konka bülloza görülmesi, tek başına tedavi gerektiği anlamına gelmez. Değerlendirmede asıl soru, şikâyetlerinizin bu yapıdan mı, yoksa septum eğriliği, alt konka büyümesi ya da alerji gibi başka bir nedenden mi kaynaklandığıdır. Bu nedenle muayenede şikâyetin ne zamandır sürdüğü, hangi tarafta olduğu, ilaçlara yanıt verip vermediği ve endoskopik bulgular tomografiyle birlikte değerlendirilir. Sinüs ameliyatı planlanıyorsa konka bülloza bulunduğunu hekiminize söylemeniz önerilir.1

Daha önce çekilmiş tomografiniz varsa muayeneye görüntüleri ve raporu birlikte getirmeniz, gereksiz tekrar çekimin önüne geçebilir.

| Tomografinizde konka bülloza mı görüldü?

Kaygınızı kısaca yazın; şikâyetinizin ne zamandır sürdüğünü ve hangi tarafta olduğunu belirtmeniz yeterlidir. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim.

Konka bülloza tedavisi: ilaç mı, ameliyat mı?

Şikâyet yapmayan bir konka bülloza tedavi gerektirmez. Şikâyet varsa burun açıcı ilaçlar ve kortizonlu burun spreyleri yardımcı olabilir.1 Bu ilaçlar mukozadaki şişliği hedefler; hava boşluğunun kendisini ortadan kaldırmaz. Hangi ilacı ne kadar süre kullanacağınızı hekiminiz bildirir.

İlaç tedavisine rağmen şikâyetler sürüyorsa cerrahi seçenekler değerlendirilir. Kaynaklarda tanımlanan başlıca yaklaşımlar şunlardır:1

  • Konkanın ezilmesi (crushing): Hava boşluğunun duvarları bastırılarak içerideki havanın boşaltılması ve konkanın küçültülmesi.
  • Konkanın bir bölümünün çıkarılması: Havalanmış konkanın dış duvarının alınarak küçültülmesi; bazı merkezlerde lateral laminektomi ya da lateral rezeksiyon adıyla uygulanır.4
  • Endoskopik sinüs cerrahisi: Sinüs drenajını tıkayan dokunun çıkarılması gerekiyorsa aynı plan içinde değerlendirilir.
  • Septoplasti: Septum eğriliği de şikâyete katkıda bulunuyorsa düzeltilmesi planlanabilir.

Belirti veren konka bülloza nedeniyle ameliyat edilen 43 yetişkinin yer aldığı randomize bir çalışmada ezme yöntemi ile lateral laminektomi karşılaştırıldı. Ameliyattan üç ay sonra iki grupta da burun tıkanıklığı skoru, burun ve sinüs şikâyet anketi (SNOT-22), burundan nefes akımı ölçümü ve koku testi sonuçları anlamlı olarak düzeldi; iki yöntem arasında anlamlı fark bulunmadı.4

Konkalar solunan havayı ısıtıp nemlendirir.1 Bu nedenle küçültme işlemlerinin dikkatle yapılması gerekir; konka dokusunun aşırı zarar görmesi, burun açık olduğu hâlde tıkanıklık hissedilen ve boş burun sendromu adı verilen bir tabloya yol açabilir.3 İlaç tedavisi ile ameliyat aynı sonucu veren iki seçenek değildir; hangisinin uygun olduğu şikâyetlerin şiddetine, konkanın tipine ve eşlik eden diğer yapısal sorunlara göre muayenede belirlenir.

Konka bülloza ameliyatı ne zaman gündeme gelir?

Ameliyat kararı tomografideki görüntüye göre değil, şikâyetlerin kişinin günlük yaşamını ne kadar etkilediğine ve ilaç tedavisine verdiği yanıta göre verilir. Konka bülloza çoğu hastada septum eğriliğiyle birlikte bulunduğundan, iki sorunun aynı ameliyatta ele alınması sık konuşulan bir konudur.1,2 Septum eğriliğinin nasıl düzeltildiğini ve ameliyat gününün nasıl geçtiğini burun eğriliği ameliyatı (septoplasti) sayfamızda anlattık.

Büyümüş burun etlerinin küçültülmesinde kullanılan yöntemleri burun eti küçültme ameliyatı sayfamızda anlattık. Konka bülloza ise orta konkanın içindeki bir hava boşluğudur; bu nedenle değerlendirilmesi ve tedavi planı ayrıca yapılır. Size hangi yöntemin uygun olduğunu ve hangi işlemlerin birlikte planlanacağını hekiminiz muayene ve tomografi bulgularına göre bildirir.

Ameliyatta koku alma duyusunun etkilenip etkilenmeyeceği sık sorulan bir konudur. Yukarıdaki randomize çalışmada bu soru incelendi ve iki yöntemin de koku alma işlevini olumsuz etkilemediği bildirildi.4 Bununla birlikte her burun ameliyatının riskleri vardır; size özgü riskleri ameliyat öncesinde hekiminiz sizinle konuşur. Ameliyat septoplastiyle birlikte planlanıyorsa ilk haftalarda neler beklenebileceğini septoplasti sonrası iyileşme yazımızda bulabilirsiniz; size özgü iyileşme süresini hekiminiz bildirir.

Sık sorulan sorular

Konka bülloza tehlikeli midir?

Genellikle hayır. Konka bülloza normal bir yapı farklılığı olarak kabul edilir ve çoğu kişide hiçbir şikâyete yol açmaz.1

Konka bülloza belirtileri nelerdir?

Büyük bir konka bülloza burun tıkanıklığı, yüz ağrısı, baş ağrısı ve sinüs bölgesinde basınç hissi yapabilir.1 Bu şikâyetler başka burun sorunlarında da görüldüğü için nedeni muayeneyle netleştirilir.

Tomografide konka bülloza görüldü, ameliyat olmam gerekir mi?

Tek başına tomografi bulgusu ameliyat gerektirmez. Şikâyet yoksa tedavi gerekmez; şikâyet varsa önce ilaç tedavisi değerlendirilir.1

Konka bülloza ilaçla tedavi edilir mi?

Burun açıcı ilaçlar ve kortizonlu burun spreyleri mukozadaki şişliği azaltarak şikâyetlere yardımcı olabilir.1 Hava boşluğunun kendisi ilaçla ortadan kalkmaz; şikâyetler sürerse cerrahi seçenekler konuşulur.

Konka bülloza sinüzite yol açar mı?

Bu konudaki çalışmaların sonuçları çelişkilidir.6 998 hastalık bir tomografi çalışmasında sinüs iltihabı, konka büllozası olanlarda olmayanlara göre daha sık değildi.2

Konka bülloza baş ağrısı yapar mı?

Büyük bir konka bülloza baş ağrısı, yüz ağrısı ve sinüs bölgesinde basınç hissi yapabilir.1 Bu şikâyetlerin başka nedenleri de olduğundan kaynağı muayeneyle araştırılır.

Konka bülloza ameliyatı koku almayı etkiler mi?

43 hastalık randomize bir çalışmada ezme yöntemi ve lateral laminektominin koku alma işlevini olumsuz etkilemediği, üç ayda iki grupta da koku testinin düzeldiği bildirildi.4 Size özgü riskleri ameliyat öncesinde hekiminizle konuşmanız önerilir.

Konka bülloza ve septum eğriliği aynı ameliyatta düzeltilebilir mi?

Septum eğriliği de şikâyete katkıda bulunuyorsa septoplasti tedavi planının bir parçası olabilir.1 Hangi işlemlerin birlikte yapılacağına muayene ve tomografi bulgularına göre karar verilir.

KBB hekiminize sorabileceğiniz sorular

  • Şikâyetlerim konka büllozadan mı, yoksa septum eğriliği ya da alerji gibi başka bir nedenden mi kaynaklanıyor?
  • Bende konka büllozanın hangi tipi var ve tek tarafta mı, iki tarafta mı?
  • Ameliyat düşünmeden önce hangi ilaç tedavisini, ne kadar süre denemeliyim?
  • Ameliyat gerekirse hangi yöntemi önerirsiniz ve septum da aynı ameliyatta düzeltilecek mi?
  • Ameliyattan sonra işime ve günlük yaşamıma ne zaman dönebilirim, kontroller nasıl yapılacak?

| Burun tıkanıklığınızın nedenini muayeneyle netleştirelim

Kaygınızı kısaca yazın; şikâyetinizi ve daha önce tomografi çekilip çekilmediğini belirtmeniz yeterlidir. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim. Paylaşım yolları için Fotoğraf ve Belge Paylaşımı sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Cleveland Clinic. Concha Bullosa.
  2. Stallman JS, Lobo JN, Som PM. The Incidence of Concha Bullosa and Its Relationship to Nasal Septal Deviation and Paranasal Sinus Disease. AJNR Am J Neuroradiol. 2004;25(9):1613-1618.
  3. Fakoya AO, ve ark. Anatomy, Head and Neck, Nasal Concha. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
  4. Andaloro C, ve ark. Comparison of nasal and olfactory functions between two surgical approaches for the treatment of concha bullosa: a randomised clinical trial. J Laryngol Otol. 2019;133(10):913-917.
  5. Kalaiarasi R, Ramakrishnan V, Poyyamoli S. Anatomical Variations of the Middle Turbinate Concha Bullosa and its Relationship with Chronic Sinusitis: A Prospective Radiologic Study. Int Arch Otorhinolaryngol. 2018;22(3):297-302.
  6. Papadopoulou AM, ve ark. Anatomical Variations of the Sinonasal Area and Their Clinical Impact on Sinus Pathology: A Systematic Review. Int Arch Otorhinolaryngol. 2022;26(3):e491-e498.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Tüm KBB yazılarına dön

Site içeriği son güncelleme: · Site sorumlusu iletişim: ask@esinozlematmis.com