For international patients · English website →

Çocuklarda Bademcik Ameliyatı Sonrası: Ağrı, Beslenme ve Uyarı İşaretleri

Boğaz · Çocuklarda bademcik ameliyatı sonrası

Çocuklarda bademcik ameliyatından (tonsillektomi) sonra iyileşmenin temeli, ağrının düzenli olarak kontrol altında tutulmasıdır; ağrı iyi kontrol edilen çocuk daha kolay içer ve yer. Ameliyat sonrası ağrı için parasetamol, ibuprofen ya da ikisi birlikte önerilir; kodein ve kodein içeren ilaçlar ise bu ameliyattan sonra çocuklarda kullanılmamalıdır.1,2 Bol sıvı almak ve mümkün olan en kısa sürede normal beslenmeye dönmek iyileşmeyi destekler.3 Ağızdan ya da burundan gelen herhangi bir kanama ise beklemeden acil değerlendirme gerektirir.4

Bu yazıda ameliyattan sonraki iki haftada aileleri nelerin beklediğini anlatıyoruz: ağrı kesicilerin nasıl verileceği, ne yenip içilebileceği, hangi belirtilerin iyileşmenin olağan bir parçası olduğu, okula ne zaman dönülebileceği ve hangi durumlarda hemen hekime başvurulması gerektiği. Çocuğunuzun cerrahi ekibinin verdiği taburculuk önerileri her zaman önceliklidir.

Kısaca

  • Ağrı kesici düzenli verilir: Parasetamol ve ibuprofen ameliyat sonrası ağrı için önerilen ilaçlardır.1
  • Kodein verilmez: Uyku apnesi nedeniyle bademcik ya da geniz eti ameliyatı olan 18 yaş altındaki tüm çocuklarda kodein kullanımı kontrendikedir (kullanılması sakıncalıdır).2
  • Normal beslenme iyileşmeye yardımcı olur: Normal yemek yemek iyileşmeyi destekler, boğazın temiz kalmasına ve ağrının hafiflemesine yardımcı olur.3
  • Kanama iki hafta içinde görülebilir: Ağızdan ya da burundan kanama olursa beklemeden en yakın acil servise gidilmelidir.4
  • Okuldan uzak kalma süresi çoğu zaman bir ila iki haftadır: Birçok çocuğun okula ya da kreşe dönmeden önce iki hafta evde kalması gerekir.5,6

Eve dönüş ve ilk gün

Bademcik ameliyatı genel anestezi altında ağızdan yapılır ve dışarıdan bir kesi yoktur. Çocukların çoğu aynı gün eve döner; küçük yaştaki çocuklarda, başka sağlık sorunu olanlarda ya da ameliyat sonrası bir sorun gelişirse bir gece hastanede kalmak gerekebilir. Ameliyatın kimlere ve nasıl yapıldığını bademcik ve geniz eti ameliyatı sayfamızda anlattık.

Eve döndükten sonraki ilk günlerde çocuğun olabildiğince dinlenmesi önerilir.3 İlk 24 saatte kırmızı ya da kahverengi içeceklerden kaçınmak, olası bir kusmanın kanamayla karıştırılmasını önler.3 Anesteziden sonraki yaklaşık 24 saat içinde çocuğun düşmesine yol açabilecek etkinliklerden de uzak durulmalıdır.5 Ağrı kesicileri ameliyat gününden önce evde hazır bulundurmak ilk akşamı kolaylaştırır.4

Ağrı kontrolü

Boğaz ağrısı genellikle yaklaşık bir hafta sürer.3 Tedavi sayfamızda belirtildiği gibi boğaz ağrısı bir ila iki hafta sürebilir; kulak, boyun ya da çene ağrısı da olabilir. Çocuklarda bademcik ameliyatı sonrasıyla ilgili klinik kılavuz, ağrı kontrolü için ibuprofen, parasetamol ya da ikisinin birlikte önerilmesini ve ailelere ağrının iyi yönetilmesinin önemi konusunda bilgi verilmesini önerir.1 Bazı hastanelerin aile rehberleri, ağrı kesicilerin ilk yedi gün boyunca çocuk ağrısı yokmuş gibi görünse bile düzenli olarak verilmesini, sonrasında ise gerektikçe kullanılmasını önerir.3,4 İlacı yemekten yarım ile bir saat önce vermek, çocuğun yemek sırasında daha rahat yutmasına yardımcı olabilir.3

Kutunun üzerinde çocuğunuzun yaşı için belirtilen dozu ya da hekiminizin önerdiği dozu verin ve bu dozu aşmayın.5 Parasetamol ve ibuprofen birlikte verilebilir.4 Çocuğunuz bu ilaçlardan birini kullanamıyorsa, başka seçenekleri cerrahi ekiple konuşun.4

Kodein konusunda özellikle dikkatli olunmalıdır. Kodein vücutta morfine dönüşür ve bazı çocuklarda bu dönüşüm çok hızlı olduğu için morfin zehirlenmesi riski ortaya çıkar.2 İngiltere ilaç otoritesi MHRA, uyku apnesi nedeniyle bademcik ya da geniz eti ameliyatı olan 18 yaş altındaki tüm çocuklarda kodeini kontrendike saymış; diğer durumlarda da kodeinin yalnızca 12 yaşından büyük çocuklarda kullanılabileceğini belirtmiştir.2 Amerikan kılavuzu da 12 yaşından küçük çocuklarda bademcik ameliyatından sonra kodein ya da kodein içeren herhangi bir ilacın verilmemesi gerektiğini vurgular.1 Evde bulunan öksürük şuruplarının ya da kombine ağrı kesicilerin içeriğini bu nedenle kontrol etmek önemlidir.

Sıvı ve beslenme

Sıvı almak iyileşme döneminin en önemli parçalarından biridir. Çocuğa sık aralıklarla ve bol miktarda, tercihen soğuk içecek verilmesi önerilir; portakal suyu gibi asitli içecekler boğazı yakabilir.3 Çocuk kusarsa, kusma geçene kadar su gibi berrak sıvılarla devam edilir.5

Yemek konusunda genel öneri, çocuğun mümkün olan en kısa sürede normal beslenmesine dönmektir. Normal beslenme iyileşmeyi destekler, ameliyat alanının enfeksiyona zemin hazırlayabilecek yiyecek artıklarından temizlenmesine ve ağrının hafiflemesine yardımcı olur.3 Tedavi sayfamızda da belirtildiği gibi başlangıçta yumuşak yiyecekler daha kolay yutulur; ilk günlerde asitli, baharatlı, sert ya da kıtır yiyeceklerden kaçınmak uygundur. Dişleri her zamanki gibi fırçalamak ağzın temiz kalmasına yardımcı olur.3

| Ameliyat sonrası bir sorunuz mu var?

Kaygınızı kısaca yazın: çocuğunuzun yaşını, ameliyat tarihini ve sorunuzu belirtmeniz yeterlidir. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim. Kanama ya da nefes güçlüğü varsa mesaj beklemeden acil servise başvurun.

İyileşme sırasında olağan belirtiler

Ameliyattan sonraki günlerde ailelerin kaygılandığı bazı belirtiler aslında iyileşmenin olağan bir parçasıdır. Aşağıdaki tablo bu belirtileri ve hangi durumda ekibe haber verilmesi gerektiğini özetler.

BelirtiOlağan seyirNe zaman haber verilmeli?
Boğazda beyaz ya da gri kabuklarİyileşmenin olağan bir parçasıdır; kabuklar küçük parçalar hâlinde düşer ve boğaz bir ila iki haftada pembe rengine döner4Kabuklar irin değildir ve tek başına antibiyotik gerektirmez3
Kulak ağrısıSık görülür ve çoğu zaman boğaz ağrısından yansır3Kulak ağrısı her zaman kulak enfeksiyonu anlamına gelmez5
Ağız kokusuBoğaz iyileşirken ağızdaki bakteriler nedeniyle sık görülür4Kötü koku ateşle birlikteyse hekime başvurulmalıdır5
Hafif ateşİlk üç ila dört günde 38 °C’ye kadar hafif ateş sık görülür4Ateş yükselirse ya da 38,9 °C’ye ulaşırsa ya da çocuk sıvı almıyorsa ekibimizi arayın3
KanamaOlağan değildir, ancak ameliyattan sonraki iki hafta içinde görülebilir4Ağızdan ya da burundan herhangi bir kanamada beklemeden acil servise gidilmelidir4

Tedavi sayfamızda bademcik ameliyatından sonra iyileşme süresi 10 ila 14 gün olarak belirtilir; boğazın tam olarak iyileşmesi ise yaklaşık üç hafta sürebilir.6 Yetişkinlerde iyileşme süreci genellikle daha uzundur; bu konuyu yetişkinlerde bademcik ameliyatı sonrası iyileşme yazımızda ayrıca ele aldık.

Okula ve günlük yaşama dönüş

Birçok çocuğun kreşe, anaokuluna ya da okula dönmeden önce iki hafta evde kalması gerekir.6 Bazı hastaneler bu süreyi ameliyatın türüne göre bir ila iki hafta olarak belirtir; bu nedenle okul planını ameliyattan önce cerrahi ekiple konuşmak yararlıdır.3,4 Tedavi sayfamızda da belirtildiği gibi çocuğun normal yemek yiyebilmesi ve geceyi ağrı kesici gerekmeden geçirebilmesi, okula dönüşe hazır olduğunu gösteren işaretlerdir.

İlk bir ila iki hafta boyunca kalabalık ortamlardan, öksürüğü ya da soğuk algınlığı olan kişilerden ve sigara dumanından uzak durulması önerilir.3 Çocuk kendini iyi hissetmeye başladığında günlük etkinliklerine yavaş yavaş dönebilir; yorucu oyunlara ve spora dönüş zamanı için cerrahın önerisi esas alınır. Kanama olasılığı nedeniyle iyileşme döneminde, acil bir durumda hızla sağlık hizmetine ulaşılamayacak yerlere seyahat planlanmaması önerilir.4,5

Kanama ve diğer uyarı işaretleri

Bademcik ameliyatından sonra kanama olağan değildir, ancak en önemli risktir. Yayımlanmış çalışmalarda ilk 24 saat içindeki erken kanama oranı %0,2 ile %2,2, 24 saatten sonra görülen geç kanama oranı ise %0,1 ile %3 arasında bildirilmiştir.1 Bir hastanenin aile rehberinde, her 100 çocuktan yaklaşık 2’sinin kanama nedeniyle hastaneye geri döndüğü belirtilir.5 Kanama ameliyattan sonraki iki hafta içinde herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.4

Aşağıdaki durumlarda beklemeden acil servise başvurun ya da 112’yi arayın:

  • ağızdan ya da burundan herhangi bir kanama;4
  • nefes almada güçlük.

Çocuğunuz kırmızı, siyah ya da kahverengi renkte kusarsa (bu, yutulmuş kan olabilir), yeterince sıvı almıyorsa, ateşi yükseliyorsa ya da 38,9 °C’ye ulaşırsa cerrahi ekibe aynı gün haber verin.3 Bademcik ameliyatının hangi durumlarda gerektiğini bademcik ameliyatı ne zaman gerekir yazımızda, geniz eti büyümesini ise çocuklarda geniz eti büyümesi yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Bademcik ameliyatından sonra çocuğumun ağrısı ne kadar sürer?

Boğaz ağrısı genellikle yaklaşık bir hafta sürer ve bu dönemde kulak ağrısı da sık görülür.3

Hangi ağrı kesiciler kullanılabilir?

Kılavuzlar parasetamol, ibuprofen ya da ikisinin birlikte kullanılmasını önerir.1 Kutunun üzerinde çocuğun yaşı için belirtilen doz ya da hekimin önerdiği doz verilir.5

Çocuğuma kodeinli ilaç verebilir miyim?

Hayır. Kodein bademcik ameliyatından sonra 12 yaşından küçük çocuklarda verilmemelidir ve uyku apnesi nedeniyle ameliyat olan 18 yaş altındaki çocuklarda kontrendikedir.1,2

Ameliyattan sonra ne yiyebilir?

Mümkün olan en kısa sürede normal beslenmeye dönmesi önerilir; bu iyileşmeyi destekler ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olur.3 Asitli içecekler boğazı yakabilir.3

Boğazdaki beyaz lekeler enfeksiyon belirtisi mi?

Hayır, beyaz ya da gri kabuklar iyileşmenin olağan bir parçasıdır ve bir ila iki hafta içinde düşer.4

Çocuğum okula ne zaman dönebilir?

Birçok çocuğun okula dönmeden önce iki hafta evde kalması gerekir.6 Normal yemek yiyebilmesi ve geceyi ağrı kesicisiz geçirebilmesi hazır olduğunu gösterir.

Kanama olursa ne yapmalıyım?

Ağızdan ya da burundan herhangi bir kanamada beklemeden en yakın acil servise gidin.4 Kırmızı, siyah ya da kahverengi kusma yutulmuş kan olabilir; bu durumda cerrahi ekibe aynı gün haber verin.3

Ağız kokusu normal mi?

Boğaz iyileşirken ağızdaki bakteriler nedeniyle kötü koku sık görülür.4 Koku ateşle birlikteyse hekime başvurun.5

KBB hekiminize sorabileceğiniz sorular

  • Çocuğumun ağrı kesici dozları ve saatleri ne olmalı?
  • Hangi ilaçlardan ve şuruplardan kaçınmalıyız?
  • Ameliyattan sonra kaç gün okula ya da kreşe gitmemeli?
  • Kanama ya da yüksek ateş olursa kime ve nasıl ulaşmalıyız?
  • Kontrol muayenesi gerekecek mi, ne zaman yapılacak?

| Çocuğunuzun ameliyat kararını ve sonrasını birlikte planlayalım

Kaygınızı kısaca yazın; çocuğunuzun yaşını ve şikâyetlerini belirtin. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim. Paylaşım yolları için Fotoğraf ve Belge Paylaşımı sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Mitchell RB, ve ark. Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;160(1_suppl):S1-S42.
  2. MHRA. Codeine for analgesia: restricted use in children because of reports of morphine toxicity. Drug Safety Update.
  3. Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust. Tonsillectomy (aile bilgilendirme).
  4. Evelina London Children’s Hospital, Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust. Your child’s tonsil surgery. 2023.
  5. University Hospitals of Leicester NHS Trust. Surgery to remove your child’s tonsils. 2025.
  6. The Royal Children’s Hospital Melbourne. Kids Health Info: Tonsillectomy and adenoidectomy.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Tüm KBB yazılarına dön

Site içeriği son güncelleme: · Site sorumlusu iletişim: ask@esinozlematmis.com