Yüz Germe Ameliyatının Riskleri: Hematom, Sinir, İz ve Gerçek Oranlar

Yüz germe genel olarak güvenli kabul edilen bir ameliyattır: 11.300 yüz germe hastasını inceleyen geniş bir çalışmada acil başvuru, hastaneye yatış ya da yeniden ameliyat gerektiren majör komplikasyon oranı %1,8 bulunmuştur.¹ Yine de her cerrahi girişim gibi gerçek riskleri vardır ve bunları önceden bilmek hem karar vermeyi hem de iyileşme dönemini kolaylaştırır.

Bu yazıda en sık görülen komplikasyonları, gerçek oranlarını, riski artıran durumları ve ameliyattan sonra beklemeden aranması gereken belirtileri bir araya getirdik.

Rakamlarla yüz germe komplikasyonları

Gupta ve arkadaşlarının 11.300 yüz germe hastasını kapsayan çalışmasında (ortalama yaş 59) sonuçlar şöyledir:¹

Bu çalışmada “majör komplikasyon”, 30 gün içinde acil servise başvuru, hastaneye yatış ya da yeniden ameliyat gerektiren durumlar olarak tanımlanmıştır. Geçici şişlik, morluk ve uyuşukluk gibi beklenen etkiler bu oranlara dahil değildir.¹

Hematom: en sık ve en önemli komplikasyon

Hematom, deri altında kan toplanmasıdır ve yüz germenin en sık komplikasyonudur. Genellikle ameliyattan sonraki ilk 24 saat içinde gelişir ve hızlı tedavi dokuya zarar gelmesini önler.² Erkeklerde hematom riski kadınlara göre yaklaşık 3,9 kat yüksek bulunmuştur.¹ Kan sulandırıcılar, aspirin ve ibuprofen gibi ağrı kesiciler, ginkgo, ginseng ve balık yağı gibi destekler de riski artırır; bu nedenle cerrahlar çoğu zaman bunların ameliyattan yaklaşık üç hafta önce bırakılmasını ister.² Kontrolsüz yüksek tansiyon da önemli bir risk etkenidir.^2,4

İlk 24 saat içinde yüzün bir tarafında giderek artan şiddetli ağrı ve şişlik beklenmeden bildirilmelidir.²

Sinir etkilenmesi ve uyuşukluk

Yüz germeden sonra yanaklarda ve kulak çevresinde uyuşukluk sıktır ve haftalar ya da aylar sürebilir.⁵ Yüzün his ya da hareketini etkileyen sinir yaralanması ise nadirdir; çoğunlukla geçicidir ve birkaç ay ile bir yıl arasında düzelir, nadiren kalıcı olabilir.² StatPearls’e göre yüz siniri yaralanması %1’in altında, kalıcı hasar ise son derece nadirdir; kulak memesi çevresine his veren büyük aurikuler sinir etkilenmesi %7’ye kadar bildirilmekle birlikte genellikle haftalar-aylar içinde düzelir.⁴

İz, saç ve kulak memesi

Yüz germe izleri kalıcıdır ancak genellikle saç çizgisi ve kulak kıvrımlarında gizlenir; kabarık izler nadirdir ve kortikosteroid enjeksiyonlarına yanıt verebilir.² Kesilerin çevresinde geçici ya da kalıcı saç kaybı olabilir.² NHS ayrıca saç çizgisinin ya da favorilerin yukarı kayabileceğini, şakaklarda saç çıkışının azalabileceğini ve kulak memesi konumunda asimetri olabileceğini belirtir.⁵ Kulak memesine fazla gerginlik verilmesi “pixie ear” denen çekik kulak memesi görünümüne yol açabilir.⁴ İzlerin nerede kaldığını yüz germe izi nerede kalır yazımızda anlattık.

Deri kaybı ve sigara

Yüz dokularının kanlanmasının azalmasına bağlı deri kaybı nadirdir ve yara bakımıyla tedavi edilir.² 1984’te yayımlanan klasik bir çalışma, yüz germe sonrası deri kayıplarının önemli bir bölümünü sigara kullanımına bağlamıştır.³ Sigara yara iyileşmesini bozar, hematom ve deri kaybı riskini belirgin şekilde artırır.² Hazırlık sürecini yüz germe öncesi hazırlık yazımızda adım adım anlattık.

Diğer riskler ve beklenen etkiler

• Beklenen etkiler: şişlik, morluk, uyuşukluk; yüz ve ağızda yaklaşık 6 hafta içinde geçen sertlik hissi; ilk günlerde ağrı ve moral düşüklüğü.⁵
• Genel cerrahi riskler: kanama, enfeksiyon, kan pıhtısı ve anestezi tepkisi.^2,5
• Kan pıhtısı: hormon replasman tedavisi pıhtı riskini artırdığından çoğu zaman ameliyattan yaklaşık üç hafta önce bırakılır.²
• Beklenen sonucun alınamaması: bazen ek bir ameliyat gerekebilir.⁵

Ameliyattan sonra ne zaman hemen aramalı?

Mayo Clinic, aşağıdaki durumlarda cerrahi ekibin hemen aranmasını önerir:²

• ilk 24 saat içinde yüzün ya da boynun bir tarafında şiddetli ağrı;
• nefes darlığı;
• göğüs ağrısı;
• düzensiz kalp atışı.

Hızla artan tek taraflı şişlik, ateş, kızarıklık ya da yarada akıntı da aynı gün değerlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular