Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Sinüzit Ameliyatı (Endoskopik Sinüs Cerrahisi)

Sinüzit ameliyatı, ilaç tedavisine rağmen süren kronik sinüzitte sinüslerin boşalma yollarını burun deliklerinden açan endoskopik bir ameliyattır. Kararı belirtiler, endoskopik muayene ve tomografi birlikte belirler; ameliyattan sonra da hastalığın takibi sürer.

Burun · Sinüzit

Sinüzit ameliyatı her sinüzitte gerekmez; ilaçla kontrol altına alınamayan, doğrulanmış kronik sinüzitte düşünülür.

Kronik sinüzit, sinüslerdeki iltihabın 12 hafta ya da daha uzun sürmesidir.1 Endoskopik sinüs cerrahisinde ince bir kamera (endoskop) ve küçük aletlerle burun deliklerinden çalışılır; yüzde ya da burnun dışında kesi yapılmaz.2 Amaç tıkanmış boşalma yollarını açmak ve hastalıklı dokuyu ya da polipleri temizlemektir. Ameliyat hastalığı ortadan kaldırmaz; kronik bir hastalığın daha kolay kontrol edilmesine yardımcı olur.3

Bu sayfada ameliyatın kimlerde ve ne zaman düşünüldüğünü, değerlendirmeyi, ameliyatın genel olarak nasıl yapıldığını, iyileşmeyi ve uzun dönem takibi özetliyoruz. Her konunun ayrıntısı bağlantı verdiğimiz hasta rehberlerinde yer alıyor.

Kısaca

  • Ameliyattan önce tanı doğrulanmalıdır: 12 hafta ya da daha uzun süren belirtilere ek olarak endoskopik muayenede ya da tomografide iltihap bulgusu gerekir.3,4
  • Ameliyattan önce herkes için aynı süre ve aynı ilaç rejimi şart değildir; karar belirtilerin ağırlığına ve muayene bulgularına göre verilir.3
  • Burun polipi, mantar topu ya da sinüs kemiğinde erime gibi durumlarda ameliyattan fayda görme olasılığı daha yüksektir.3
  • Kronik sinüzit ameliyattan sonra da tekrarlayabilir; burun spreyleri ve tuzlu su yıkamaları çoğu zaman sürer.3
  • Göz çevresinde şişlik ya da kızarıklık, çift görme ya da görme değişikliği, alında şişlik, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği ya da bilinç bulanıklığı beklemeden değerlendirilmelidir.1

Sinüzit ameliyatı kimlere ve ne zaman düşünülür?

Kronik sinüzitin başlıca belirtileri burun tıkanıklığı, burun akıntısı ya da genize akıntı, yüzde ağrı veya basınç ve koku almada azalmadır.1,5 Bu belirtiler alerjik nezle ve migren gibi başka durumlarla karışabildiği için belirtiler tek başına tanı koydurmaz. Hangi belirtilerin kronik sinüzite işaret ettiğini kronik sinüzit belirtileri rehberimizde, alerjiyle farkını ise alerji mi, sinüzit mi? yazımızda anlattık.

Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi’nin (AAO-HNS) 2025 kılavuzuna göre ameliyat, beklenen faydanın yalnızca ilaç tedavisiyle elde edilecek faydadan fazla olduğu durumlarda önerilir. Kılavuz, ameliyattan önce herkese uygulanacak sabit bir ilaç süresi ya da rejimi şart koşmaz.3 İngiltere’nin Kanıta Dayalı Girişimler (EBI) rehberine göre burun içi steroid sprey ve tuzlu su yıkamasıyla geçen 3 aylık bir denemeden sonra orta ya da ağır belirtileri süren hastalar KBB uzmanına yönlendirilebilir. Ameliyat için ise tanının doğrulanmasını, tomografi çekilmesini ve risklerle yararların hasta ile hekim arasında birlikte konuşulmasını ister.4 Bu ölçütleri sinüzit ameliyatı ne zaman gerekir? rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Burun polipi olan hastalar, ameliyattan fayda görme olasılığı daha yüksek olan gruptadır.3 Poliplerin tedavi basamaklarını burun polipi rehberimizde bulabilirsiniz. Akut sinüzit ise çoğu zaman 4 hafta içinde kendiliğinden geçer ve ameliyat konusu değildir.6 Antibiyotiğin ne zaman gerektiğini akut sinüzit ve antibiyotik yazımızda anlattık.

Değerlendirme: endoskopi ve tomografi

  • Öykü ve belirti ölçeği: Belirtilerin ne zamandır sürdüğü, hangi tedavilerin denendiği ve günlük yaşamı ne kadar etkilediği konuşulur. SNOT-22 gibi bir soru formu belirtilerin ağırlığını ölçmeye yardımcı olur.4
  • Burun endoskopisi: İnce bir kamerayla burun içine ve sinüs ağızlarına bakılır; iltihaplı akıntı, ödem ya da polip görülebilir. Kılavuz, ameliyat düşünülen hastada önceden konmuş tanının kabul görmüş ölçütlere uyup uymadığının yeniden kontrol edilmesini ister; bu ölçütler belirtilerin yanında muayene, endoskopi ya da tomografide iltihap bulgusunu da içerir.3,4
  • Sinüs tomografisi: Ameliyat planlaması için ince kesitli sinüs tomografisi gerekir.3 Tomografi sinüslerin yapısını, hastalığın yaygınlığını ve göz ile kafa tabanı gibi komşu yapıların konumunu gösterir.
  • Antibiyotik: Muayenede belirgin ya da süregen iltihaplı akıntı yoksa kronik sinüzit için antibiyotik verilmemelidir.3

Tomografi raporundaki “mukozal kalınlaşma” ifadesi tek başına ameliyat gerektiği anlamına gelmez; kılavuz, ameliyatın kapsamının tomografideki rastgele eşik değerlere göre belirlenmemesini önerir.3 Tomografinin ne zaman çekilmesi gerektiğini ve raporun nasıl okunacağını sinüs tomografisi rehberimizde açıkladık.

Durumlara göre yaklaşım

DurumOlağan yaklaşımNot
Akut sinüzitÇoğu zaman kendiliğinden geçer; belirtilere yönelik bakımGenellikle 4 hafta içinde düzelir6
Tekrarlayan akut sinüzitKBB değerlendirmesiAtaklar arasında muayene normal olabilir4
Kronik sinüzit, ilaçla belirtiler kontrol altındaSprey ve tuzlu su yıkamasıyla devamAmeliyat beklenen fayda ilaç tedavisini aşıyorsa önerilir3
Kronik sinüzit, tedaviye rağmen orta ya da ağır belirtilerTomografiyle değerlendirme, ameliyatın birlikte tartışılmasıTanı endoskopi ya da tomografiyle doğrulanmalı3,4
Burun polipi, mantar topu, kemikte erimeAmeliyattan fayda görme olasılığı daha yüksekPolipler ameliyattan sonra tekrarlayabilir3,7
Göz çevresinde şişlik, çift görme, şiddetli baş ağrısıBeklemeden acil başvuruCiddi bir enfeksiyonun belirtisi olabilir1

Ameliyat nasıl yapılır?

Endoskopik sinüs cerrahisi burun deliklerinden, endoskop ve küçük aletlerle yapılır; dışarıdan kesi yoktur. Sinüslerin boşalmasını engelleyen ince kemik bölmeler, hastalıklı doku ve polipler temizlenerek boşalma yolları açılır.2 Hangi sinüslerin açılacağı ve ameliyatın ne kadar geniş olacağı hastalığın yaygınlığına, muayene ve tomografi bulgularına göre belirlenir. Polip, kemik iltihabı, kemikte erime ya da mantar hastalığı varsa hastalıklı sinüslerin tam olarak açılmasını ve hastalıklı dokunun temizlenmesini önerir.3

Burnu ikiye ayıran kemik ve kıkırdak bölmenin (septum) eğriliği ya da burun etlerinin büyümesi sinüs ağızlarına erişimi ve burun solunumunu etkiliyorsa, uygun hastalarda septoplasti ya da burun eti küçültme ameliyatı aynı planlamada değerlendirilebilir. Ameliyat hastanede yapılır. Anestezi planı, ameliyat sonrası burun içi bakım ve hastanede kalış süresi muayenede kişiye göre belirlenir; hekiminiz bunları size ayrıntılı olarak anlatır.

İyileşme ve riskler

İlk günlerde hafif kanama, burunda tıkanıklık ve rahatsızlık hissi olağandır; iyileşme sürerken hapşırınca kanlı mukus gelmesi birkaç hafta devam edebilir. Tuzlu su yıkaması bakımın parçasıdır; ameliyat sonrası kontrolde burun içindeki kurumuş mukus ve kan temizlenebilir.2 Kılavuz, ameliyat planlanan hastaya ağrı kontrolünün, burun içi temizliğin (debridman), ilaçların, etkinlik kısıtlamalarının, işe dönüşün ve kontrol takviminin önceden anlatılmasını önerir.3 Cleveland Clinic’e göre çoğu kişi yaklaşık bir hafta içinde işe ya da okula, iki hafta içinde olağan düzenine döner; kendini tamamen iyileşmiş hissetmek birkaç ay sürebilir.2 Sizin için geçerli süreleri ve kısıtlamaları hekiminiz bildirir. Gün gün iyileşmeyi sinüzit ameliyatı sonrası iyileşme rehberimizde anlattık.

En sık görülen komplikasyon kanamadır.2 Sinüsler göze ve kafa tabanına komşu olduğu için beyin omurilik sıvısı sızıntısı, çift görme ya da görme kaybı, göz yaşarması ve koku kaybı gibi ciddi riskler de vardır; ancak bunlar nadirdir.2,4 ABD’nin iki eyaletinde 2005–2008 yıllarında yapılan ameliyatları inceleyen bir çalışmada kafa tabanı, göz çevresi ve kanamayla ilgili büyük komplikasyonlar 78.944 ilk ameliyatın %0,36’sında, tekrar ameliyatların ise %0,46’sında görüldü.8 Ameliyattan sonra hızlı akan kanama, görme değişikliği ya da gözde belirgin şişlik, burundan berrak su gibi akıntı, şiddetli baş ağrısı ya da ense sertliği veya 38,3 °C’nin üzerinde ateş olursa beklemeden hekiminize ya da acil servise başvurun.9

Uzun dönem: takip ve tedavinin sürmesi

Kronik sinüzit uzun süreli bir hastalıktır. Kılavuz, hastalara ameliyattan önce hastalığın süreğen olduğunun, tekrarlayabileceğinin ve uzun süreli ilaç tedavisi gerekebileceğinin anlatılmasını ister.3 İngiltere’de 3.128 hastanın izlendiği ulusal bir denetimde belirti puanı (SNOT-22) ameliyattan sonraki üçüncü ayda belirgin olarak iyileşti ve 12. aydan 60. aya kadar anlamlı bir kötüleşme görülmedi. Beşinci yıldaki ankete yanıt veren hastaların %19,1’i bu sürede yeniden ameliyat olmuştu: polipli hastalarda %20,6, polipsiz kronik sinüzitte %15,5.7

Bu nedenle burun içi steroid spreyler ve tuzlu su yıkamaları ameliyattan sonra da çoğu zaman sürer.2,3 Kılavuz, sonucun ameliyattan 3–12 ay sonra öykü ve endoskopik muayeneyle değerlendirilmesini önerir.3 Ağır ve tekrarlayan polipli hastalığı olan bazı hastalarda biyolojik ilaçlar (monoklonal antikorlar) kullanılır.5 Damla ve spreylerin doğru kullanımı da önemlidir: burun açıcı spreyleri uzun süre kullanmanın etkisini burun spreyi bağımlılığı yazımızda anlattık.

Şehir dışından ya da yurt dışından geliyorsanız

  • Yola çıkmadan önce kaygınızı kısaca yazın; daha önce çekilmiş tomografi ya da raporlar gerekiyorsa bunları nasıl paylaşacağınızı muayenehane size bildirir.
  • Ameliyat için en az bir gün önce İstanbul’da olmanız gerekir; ameliyat öncesi değerlendirme bu sürede yapılır.
  • İstanbul’da ne kadar kalacağınız muayenede belirlenir. Dönüş yolculuğu son kontrolde kararlaştırılır.
  • Burun ve sinüs kontrolleri endoskopik muayene gerektirdiği için yüz yüze yapılır. Kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirin.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış hakkında

Op. Dr. Esin Özlem Atmış, uzmanlık eğitimini 2014 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamış bir kulak burun boğaz cerrahıdır; İstanbul’daki muayenehanesinden önce Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde ve Acıbadem Sağlık Grubu bünyesinde çalışmıştır. Endoskopik sinüs cerrahisi, burun cerrahisi alanındaki çalışmalarının parçasıdır. Eğitimi, yayınları ve kongre görevleri kaynaklarıyla birlikte hakkımda sayfasında.

Sık sorulan sorular

Sinüzit ameliyatı ne zaman gerekir?

Tanı endoskopi ya da tomografiyle doğrulanmış kronik sinüzitte, belirtiler uygun ilaç tedavisine rağmen günlük yaşamı etkilemeye devam ediyorsa düşünülür. Karar hasta ve hekim tarafından birlikte verilir.3,4

Sinüzit ameliyatından sonra sinüzit tekrarlar mı?

Tekrarlayabilir. İngiltere’deki ulusal bir denetimde beşinci yıl anketine yanıt veren hastaların %19,1’i bu sürede yeniden ameliyat olmuştu; oran polipli hastalarda %20,6 idi.7 Bu nedenle ameliyattan sonra takip ve tedavi sürer.3

Ameliyatta yüzde ya da burunda kesi olur mu?

Endoskopik sinüs cerrahisi burun deliklerinden yapılır; yüzde ya da burnun dışında kesi yapılmaz.2

Ameliyat öncesinde tomografi şart mı?

Evet. Ameliyat planlaması için ince kesitli sinüs tomografisi gerekir; daha önce çekilmiş uygun bir tomografi varsa değerlendirilir.3

Sinüzit ameliyatı sonrası işe ne zaman dönülür?

Kaynaklarda çoğu kişinin yaklaşık bir hafta içinde işe döndüğü belirtilir.2 Sizin için uygun zamanı yaptığınız işe ve iyileşmenize göre hekiminiz bildirir.

Ameliyattan sonra burun spreyi kullanmaya devam edecek miyim?

Çoğu hastada evet. Kronik sinüzit uzun süreli tedavi gerektirebilir; tuzlu su yıkamaları ameliyat sonrası bakımın da parçasıdır.2,3 Hangi ilacı ne kadar süre kullanacağınızı hekiminiz bildirir.

Kronik sinüzit için antibiyotik yeterli olmaz mı?

Kılavuz, muayenede belirgin ya da süregen iltihaplı akıntı yoksa kronik sinüzitte antibiyotik verilmemesini önerir; kronik sinüzit çoğu zaman süregen bir iltihaptır ve her zaman bakteriyel bir enfeksiyon içermez.1,3

Sinüzit ameliyatı koku almayı etkiler mi?

Koku azalması kronik sinüzitin belirtilerinden biridir ve polipli hastalıkta sık görülür.1,5 Koku kaybı aynı zamanda ameliyatın nadir risklerinden biridir; sizin durumunuzdaki olasılığı hekiminiz muayenede konuşur.2

Kaynaklar

  1. Mayo Clinic. Chronic sinusitis: symptoms and causes.
  2. Cleveland Clinic. Functional Endoscopic Sinus Surgery (FESS).
  3. Shin JJ ve ark. Clinical Practice Guideline: Surgical Management of Chronic Rhinosinusitis. Otolaryngol Head Neck Surg. 2025;172:S1–S47.
  4. Academy of Medical Royal Colleges. Evidence-Based Interventions: Surgical intervention for chronic rhinosinusitis.
  5. Fokkens WJ ve ark. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology. 2020;58(Suppl 29):1–464.
  6. NHS. Sinusitis (sinus infection).
  7. Hopkins C ve ark. Long-term outcomes from the English national comparative audit of surgery for nasal polyposis and chronic rhinosinusitis. Laryngoscope. 2009;119(12):2459–2465.
  8. Krings JG ve ark. Complications of primary and revision functional endoscopic sinus surgery for chronic rhinosinusitis. Laryngoscope. 2014;124(4):838–845.
  9. UC Davis Health, Otolaryngology–Head and Neck Surgery. Endoscopic Sinus Surgery: Postoperative Care Instructions.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Göz çevresinde şişlik, görme değişikliği, şiddetli baş ağrısı ya da yoğun kanama gibi acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Kararı tüm bulguları birlikte değerlendirerek verin.

Belirtilerin süresi ve ağırlığı, endoskopik muayene ve tomografi birlikte ameliyatın mı, ilaç tedavisine devam etmenin mi daha uygun olduğunu gösterir.

WhatsApp’tan yazın →