Kepçe kulak ameliyatı riskleri (otoplasti komplikasyonları) arasında en sık bildirilenler ağrı ve kaşıntı, tekrarlama ya da düzeltme ameliyatı gereksinimi ve yara iyileşmesi sorunlarıdır; 28 çalışmada 3.493 hastayı bir araya getiren sistematik bir derlemede ağrı ve kaşıntı %13, düzeltme ameliyatı ya da tekrarlama %5, kan birikmesi ya da kanama %2,5 ve enfeksiyon %0,8 oranında bulunmuştur.1 Bu oranlar ortalamadır; kullanılan yönteme, izlem süresine ve hastanın özelliklerine göre değişir.
Risklerin bir kısmı ilk günlerde ortaya çıkar ve hızlı değerlendirme gerektirir; bir kısmı ise aylar sonra fark edilir. Ameliyattan sonra kulaklarda birkaç hafta süren hassasiyet, uyuşma ve hafif morluk beklenen etkilerdir.2,3 Bu yazıda erken ve geç riskleri kaynaklarıyla birlikte, çocuklarda ve yetişkinlerde dikkat edilecek noktaları ve hangi belirtilerde beklemeden başvurulması gerektiğini anlatıyoruz.
Kısaca
- Kan birikmesi seyrek ama önemlidir: Derlemede hematom ya da kanama oranı %2,5 bulundu; ağrı kesiciye rağmen artan ağrı cerrahi ekibe hemen bildirilmelidir.1,3
- Tekrarlama oranları çalışmalar arasında farklıdır: Geç komplikasyon oranları %0 ile %47,3 arasında bildirildi; yazarlar en az iki yıllık izlem önerdi.4
- Dikişe bağlı sorunlar yönteme göre değişir: Derlemede %1,8 bulundu; dikişle şekillendirme yapılan 119 çocuk kulağında ise 20 dikiş dışarı çıkması kaydedildi.1,5
- Asimetri ve aşırı düzeltme olabilir: Kulakların tam simetrik olmaması ya da fazla geriye yatırılmış görünmesi bilinen sonuçlar arasındadır.2,3
- İz kulak arkasındadır: Kesi izi kaybolmaz ama çoğu zaman kulak arkasında ya da kıvrımlarda gizli kalır.3
Kepçe kulak ameliyatı riskleri: oranlar ne söylüyor?
Her ameliyatta olduğu gibi kepçe kulak ameliyatında da aşırı kanama, kesi yerinde enfeksiyon ve anestezi ilacına alerjik tepki gibi genel riskler vardır.2 Kulağa özgü riskler ise kulak kıkırdağında iltihaplanma, kulak derisinde kan birikmesi, kulakların bir süre sert kalması, simetrinin bozulması ve kulakların yeniden öne gelmesidir.2 Aşağıdaki tablo, 2000–2015 yılları arasında yayımlanmış çalışmaları bir araya getiren sistematik derlemenin ortalama oranlarını gösterir.1
| Komplikasyon | Ortalama oran (3.493 hasta) | Bilinmesi gerekenler |
|---|---|---|
| Ağrı ve kaşıntı | %131 | Hassasiyet ve uyuşma birkaç hafta sürebilir2 |
| Düzeltme ameliyatı ya da tekrarlama | %51 | Çalışmalar arasında geniş farklılık gösterir4 |
| Deri ve yara iyileşmesi sorunları | %31 | Kesi kulak arkasında ya da kulağın kıvrımlarındadır3 |
| Kan birikmesi (hematom) ya da kanama | %2,51 | Ağrı kesiciye rağmen artan ağrıda cerrahi ekibe hemen haber verilmelidir3 |
| Dikişe bağlı sorunlar | %1,81 | Dikişin dışarı çıkması bu sorunlardan biridir; bir seride kulakların %16,8’inde görüldü5 |
| İz sorunları | %1,61 | Kabarık iz (hipertrofik iz ya da keloid) de kaydedilen sorunlar arasındadır6 |
| Enfeksiyon | %0,81 | Kıkırdakta iltihaplanma ayrıca dikkat ister2 |
Bu oranlar farklı yöntemlerle ve farklı izlem süreleriyle yapılmış çalışmaların ortalamasıdır; kişisel riskinizi göstermez. Ameliyatın nasıl yapıldığını ve kimlere uygun olduğunu kepçe kulak estetiği (otoplasti) sayfamızda anlattık.
Kan birikmesi (hematom) ve enfeksiyon
Hematom, ameliyat bölgesinde deri altında kan toplanmasıdır ve kepçe kulak ameliyatından sonra erken dönemde dikkat isteyen bir komplikasyondur. Sistematik derlemede ortalama oranı %2,5 bulundu.1 Ameliyattan sonra ağrı kesici kullanılmasına rağmen rahatsızlık artıyorsa cerrahi ekibe hemen haber verilmesi önerilir.3 Kepçe kulak estetiği sayfamızda da şiddetli kanama ve hızla artan şişlik acil başvuru nedenleri arasında sayılır. Tansiyonun ve diyabetin ameliyattan önce iyi kontrol altında olması, kan sulandırıcıların yalnızca reçete eden hekimin onayıyla düzenlenmesi bu riski azaltmaya yönelik adımlardır.
Enfeksiyon derlemede daha seyrek görüldü (%0,8).1 NHS, kulak kıkırdağında iltihaplanmayı da olası sorunlar arasında sayar.2 Bandaj, gece bandı ve ilk haftalarda nelere dikkat edileceğini kepçe kulak ameliyatı sonrası iyileşme yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Kulak yeniden öne gelir mi?
Ameliyattan sonra kulağın bir kısmının yeniden öne gelmesi (tekrarlama) olası sonuçlardan biridir.2 Sistematik derlemede düzeltme ameliyatı ya da tekrarlama oranı ortalama %5 bulundu.1 Daha önceki bir literatür derlemesinde ise geç komplikasyon oranları çalışmalar arasında %0 ile %47,3 arasında değişiyordu; ancak yüksek komplikasyon oranları her zaman yüksek düzeltme ameliyatı oranı anlamına gelmiyordu.4 Yazarlar, hesaplama yöntemlerinin ve izlem sürelerinin farklı olması nedeniyle karşılaştırmanın zor olduğunu belirtti ve en az iki yıllık izlem önerdi.4
Kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi sonuç çoğu zaman uzun süreli olsa da bir kulak gevşerse ya da sonuç tatmin edici değilse düzeltme seçeneği konuşulabilir. Kontroller 1., 3., 6. ay ve 1. yılda planlanır.
| Kepçe kulak ameliyatını düşünüyor musunuz?
Riskleri kulak yapısına ve kişinin sağlık durumuna göre konuşmak için muayene en doğru adımdır. Kaygınızı kısaca yazın; fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim.
Asimetri ve aşırı düzeltme
İki kulağın birbirinden farklı görünmesi (asimetri) iyileşme sürecindeki değişikliklere bağlı olarak ortaya çıkabilir; ameliyattan önce var olan bir asimetri de ameliyatla tamamen düzelmeyebilir.3 Bu nedenle tek kulak kepçe olsa bile iki kulak birlikte değerlendirilir.
Aşırı düzeltmede kulaklar başa fazla yatırılmış, “yapıştırılmış” gibi görünür.3 Kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi amaç kulağı başa yapıştırmak değil, önden ve yandan simetrik, doğal bir kıvrım ve başa doğal bir mesafe elde etmektir. Burada “doğal” sözcüğü, kulağın kendi kıvrımlarının korunması ve kulağın başa yapışık değil, yüzle orantılı bir uzaklıkta durması anlamında kullanılır.
Dikişe bağlı sorunlar ve iz
Kulak kıkırdağına yeni şeklini vermek için kullanılan dikişler zamanla deriden görünebilir ya da dışarı çıkabilir. Sistematik derlemede dikişe bağlı sorunların ortalama oranı %1,8 bulundu.1 Tek bir merkezde dikiş yöntemiyle ameliyat edilen 18 yaş altı 68 hastanın 119 kulağını inceleyen bir çalışmada ise 20 kulakta (%16,8) dikiş dışarı çıktı; düzeltme ameliyatı oranı %1,7’ydi.5 Bu fark, oranların yönteme ve izlem süresine göre ne kadar değişebildiğini gösterir.
Kesi izi kaybolmaz, ancak çoğu zaman kulak arkasında ya da kulağın kıvrımlarında gizli kalır.3 İz sorunlarının ortalama oranı derlemede %1,6’ydı.1 Kabarık iz (hipertrofik iz) ve keloid de 562 hastalık bir seride kaydedilen komplikasyonlar arasındaydı.6 Daha önce kabarık iz ya da keloid geliştiyse bunu muayenede belirtmeniz önemlidir. Kulak derisinde his değişikliği de olabilir; bu durum çoğu zaman geçer, nadiren uzun sürebilir.3
Çocuklarda ve yetişkinlerde
Kepçe kulak ameliyatı çoğunlukla çocuklarda ve genç ergenlerde yapılır, ancak yetişkinler de bu ameliyatı olabilir.2 Kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi çocuklarda genel anestezi uygulanır; yetişkinlerde genel anestezi ya da sedasyonla birlikte lokal anestezi seçilebilir. Çocuğun kendi isteği de karar sürecinde önemlidir. Ameliyat zamanlamasını kepçe kulak ameliyatı kaç yaşında yapılır yazımızda ayrıca ele aldık; çocuklarda sık görülen diğer kulak burun boğaz sorunları için çocuklarda KBB sorunları yazımıza bakabilirsiniz.
Ameliyattan sonra geceleri kulakları örten gevşek bir bant kullanılabilir; kesiler ovuşturulmamalı ve üzerlerine baskı uygulanmamalıdır. Çocuklar bu konuda ailelerinin desteğine ihtiyaç duyabilir.3 Yetişkinlerde kullanılan ilaçlar, tansiyon, diyabet ve sigara planlamada ayrıca değerlendirilir; kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi sigara ve nikotinin ameliyattan önce ve sonra üç ila altı hafta bırakılması istenir. İstanbul dışından gelecekseniz planlamayı yüz estetiği için İstanbul’a gelmek yazımızda anlattık.
Ameliyat sonrası uyarı belirtileri
İlk günlerde rahatsızlık, kaşıntı, hassasiyet ve hafif morluk beklenir.2,3 Aşağıdaki durumlarda ise ameliyatı yapan ekibe hemen ulaşın:
- ağrı kesiciye rağmen giderek artan rahatsızlık;3
- şiddetli ağrı ya da beklenmeyen herhangi bir belirti.2
Kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi şiddetli kanama, hızla artan şişlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da ani görme değişikliği olduğunda beklemeden acil tıbbi yardım alın. Bu belirtilerde mesajla yanıt beklemeyin.
Sık sorulan sorular
Kepçe kulak ameliyatı riskleri nelerdir?
Kepçe kulak ameliyatından sonra kulak geri açılır mı?
Olabilir. Sistematik bir derlemede düzeltme ameliyatı ya da tekrarlama oranı ortalama %5 bulundu.1 Muayenehanemizde kontroller ilk yıl boyunca planlanır.
Kepçe kulak ameliyatında hematom ne kadar sık görülür?
Kepçe kulak ameliyatı izi kalır mı?
Dikiş dışarı çıkarsa ne olur?
Kulaklardaki uyuşukluk ve sertlik ne kadar sürer?
Uyuşma ve karıncalanma birkaç hafta sürebilir; kulakların yeniden esnekleşmesi birkaç ay alabilir.2
Kepçe kulak ameliyatı işitmeyi etkiler mi?
Kepçe kulak estetiği sayfamızda belirtildiği gibi ameliyat yalnızca dış kulağın şeklini ve konumunu değiştirir; işitmeyi etkilemez.
Muayenede sorabileceğiniz sorular
- Kulak yapımda en olası riskler hangileri?
- İki kulak arasında önceden var olan bir fark var mı?
- Kulak yeniden öne gelirse nasıl bir yol izlenir?
- Bandaj ve gece bandı ne kadar süre kullanılacak?
- Ameliyattan sonra hangi belirtilerde kime ve nasıl ulaşmalıyım?
| Kepçe kulak ameliyatının risklerini birlikte değerlendirelim
Kaygınızı kısaca yazın; fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim. Paylaşım yolları için Fotoğraf ve Belge Paylaşımı sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Sadhra SS, Motahariasl S, Hardwicke JT. Complications after prominent ear correction: a systematic review of the literature. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2017;70(8):1083-1090.
- NHS. Ear correction surgery.
- Mayo Clinic. Otoplasty.
- Limandjaja GC, ve ark. Complications of otoplasty: a literature review. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2009;62(1):19-27.
- Boroditsky ML, Van Slyke AC, Arneja JS. Outcomes and complications of the Mustardé otoplasty: a “good-fast-cheap” technique for the prominent ear deformity. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2020;8(9):e3103.
- Calder JC, Naasan A. Morbidity of otoplasty: a review of 562 consecutive cases. Br J Plast Surg. 1994;47(3):170-174.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

