For international patients · English website →

Septoplasti Riskleri: Kanama, Septum Delinmesi ve Diğer Komplikasyonlar

Burun · Septoplasti riskleri

Septoplasti riskleri arasında en sık bildirilen sorun kanamadır; enfeksiyon, septum delinmesi, burun içinde yapışıklık, koku azalması ve üst dişlerde uyuşma daha seyrek görülür. 5.639 hastanın incelendiği bir seride yalnızca septoplasti yapılan hastalarda fazla kanama %2,6, septum delinmesi %2,0 oranında kaydedildi.1 Hastaların ameliyattan sonra telefonla sorgulandığı randomize NAIROS çalışmasında ise koku değişikliği ve üst dişlerde uyuşma gibi bildirimler daha sık görüldü.2

Bir NHS hastanesinin bilgilendirme broşürüne göre kanama ameliyattan sonraki ilk saatlerde ya da ilk 5–10 gün içinde ortaya çıkabilir.3 Septumu örten zarın altında kan toplanması (septum hematomu) ise seyrek görülür, ancak en kısa sürede boşaltılması gerekir.4 Bu yazıda septoplastinin sık ve seyrek risklerini, oranların neden kaynaktan kaynağa değiştiğini, riskleri azaltmak için neler yapıldığını ve hangi belirtilerde beklemeden aramanız gerektiğini anlatıyoruz.

Kısaca

  • En sık sorun kanamadır: Büyük bir seride yalnızca septoplasti yapılan hastaların %2,6’sında fazla kanama görüldü.1
  • Oranlar kayıt yöntemine göre değişir: Hastaların sorgulandığı NAIROS çalışmasında koku değişikliği ve üst dişlerde uyuşma bildirimi %11 oranındaydı.2
  • Septum hematomu acildir: Boşaltılmayan kan, kıkırdağa zarar vererek delinmeye ya da burun sırtında çökmeye yol açabilir.4,5
  • Şekil değişikliği seyrektir: Aylar içinde burun sırtında hafif bir çöküntü gelişebilir; çoğu zaman küçüktür.3,4
  • Tıkanıklık sürerse nedeni yeniden araştırılır: Revizyon ameliyatı olan hastaların önemli bir kısmında burun kanadı (nazal valf) sorunu da bulunur.6

Septoplasti riskleri nelerdir? Sık ve seyrek görülenler

Septoplasti (burun eğriliği ameliyatı), burnu ikiye ayıran orta bölmenin (septum) eğri kıkırdak ve kemik bölümlerinin burnun içinden düzeltilmesidir. Ameliyatın nasıl yapıldığını ve ameliyat gününün nasıl geçtiğini burun eğriliği ameliyatı (septoplasti) sayfamızda anlattık. Her ameliyatta olduğu gibi septoplastinin de küçük de olsa riskleri vardır.4

Aşağıdaki tablo iki farklı kaynağı yan yana gösterir. İlki, bir üçüncü basamak merkezde ameliyat edilen 5.639 hastanın kayıtlarına dayanır; tabloda yalnızca septoplasti yapılan 2.784 hastanın oranları yer alır.1 İkincisi, Birleşik Krallık’ta çok merkezli olarak yapılan NAIROS çalışmasında septoplasti yapılan 174 kişide, 6. ve 12. aylarda telefonla toplanan bildirimlerdir.2

RiskBüyük seri: yalnız septoplasti (2.784 hasta)NAIROS: septoplasti yapılan 174 kişi
KanamaFazla kanama: %2,61Kanama nedeniyle yeniden yatış: %42
EnfeksiyonEnfeksiyon, uzamış iyileşme: %2,01Antibiyotik gerektiren enfeksiyon: %122
Septum delinmesi%2,01Hekimin gözlemlediği delinme: %32
Burun içinde yapışıklık%0,11Hekimin gözlemlediği yapışıklık: %42
Koku azalması ya da değişikliği1 haftadan uzun, 6 aydan kısa süren koku azalması: %0,81Bildirilen koku değişikliği: %112
Üst dişlerde ya da dudakta uyuşma%0,31Bildirilen üst diş uyuşması: %112
Burun görünümünde değişiklikBu tabloda ayrıca verilmemiştirBildirilen değişiklik: %102

İki kaynak arasındaki farkın önemli bir nedeni, komplikasyonların nasıl kaydedildiğidir: ilk seride oranlar hastane kayıtlarına, NAIROS’ta ise büyük ölçüde hastaların kendi bildirimine dayanır. NAIROS’ta izlem süresince tekrar ameliyat gereken hasta olmadı.2 Büyük seride, septoplastiyle birlikte burun eti küçültme (konka cerrahisi) yapılan hastalarda fazla kanama, koku azalması, enfeksiyon ve yapışıklık oranları yalnız septoplasti yapılanlara göre anlamlı olarak daha yüksekti.1 Size uygulanacak işlemlere göre risklerinizi ameliyat öncesinde hekiminizle konuşmanız önemlidir.

Septoplasti sonrası kanama ve septum hematomu

İlk günlerde hafif kanlı akıntı beklenen bir durumdur. Burun eğriliği ameliyatı sayfamızda da burun kanaması başlıca risk olarak belirtilir ve bol, taze kanamada acil yardım alınması önerilir. Bir NHS hastanesinin broşürüne göre daha fazla kanama ilk saatlerde ya da ilk 5–10 gün içinde görülebilir; broşür bol kanamada oturmayı, burun kanatlarını sıkmayı, ağızdan nefes almayı ve burun kemerine buz uygulamayı, kanama 20 dakika içinde durmazsa hastaneyi aramayı önerir.3 Sizin durumunuzda ne yapmanız ve kime ulaşmanız gerektiğini hekiminiz size bildirir. Seyrek olarak kanamayı durdurmak için genel anestezi altında yeniden ameliyathaneye girmek gerekebilir.4 Hangi burun kanamalarının ciddi olduğunu burun kanaması ne zaman ciddidir yazımızda ayrıca ele aldık.

Septum hematomu, kanın septum kıkırdağı ile onu örten zar arasında birikmesidir. Seyrek görülür; ortaya çıktığında en kısa sürede ameliyathanede boşaltılması gerekir.4 Boşaltılmayan hematom enfeksiyona dönüşerek apse oluşturabilir ya da kıkırdakta doku kaybına yol açarak septum delinmesine veya burun sırtında çökmeye (eyer burun) yol açabilir.5 Ameliyattan sonra burnunuz giderek daha fazla ağrıyor ve tıkanıyorsa hekime görünmeniz önerilir; bu durum enfeksiyon belirtisi de olabilir.4

Tampon ve silikon atelin ne zaman çıkarıldığını ve bu süreçte nelere dikkat etmeniz gerektiğini septoplasti sonrası tampon ve atel yazımızda anlattık.

Septum delinmesi ve burun şeklinde değişiklik

Septum delinmesi (perforasyon), septumda burnun iki tarafı arasında bir açıklık kalmasıdır. Büyük seride yalnız septoplasti yapılan hastaların %2,0’sinde kaydedildi.1 Delinme çoğu zaman sorun yaratmaz; bazı hastalarda ara ara kanama, kabuklanma ya da nefes alırken ıslık sesi yapabilir. Şikâyete yol açarsa daha sonra onarımı değerlendirilebilir.3

Septoplasti burnun dış görünümünü değiştirmeyi amaçlamaz. Bununla birlikte, aylar içinde burun sırtında küçük bir çöküntü gelişebilir; bu değişiklikler genellikle küçüktür ve tedavi gerektirmez.3 Seyrek olarak, aylar ya da yıllar sonra burun kemerinde hafif bir çökme görülebilir.4 Büyük serinin tartışma bölümünde aktarılan diğer çalışmalarda, septoplastiden sonra burun şeklinde belirgin değişiklik %0,4 ile %3,4 arasında bildirilmiştir.1

| Septoplasti öncesinde risklerinizi konuşalım

Kaygınızı kısaca yazın; burun tıkanıklığınızın ne zamandır sürdüğünü ve daha önce burun ameliyatı olup olmadığınızı belirtmeniz yeterlidir. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim.

Septoplasti sonrası koku değişikliği ve üst dişlerde uyuşma

Septoplastiden sonra koku alma duyusu azalabilir ya da değişebilir. Büyük seride 1 haftadan uzun, 6 aydan kısa süren koku azalması yalnız septoplasti yapılanların %0,8’inde, septoplastiyle birlikte konka cerrahisi yapılanların %5,4’ünde kaydedildi.1 NAIROS’ta ise septoplasti yapılan kişilerin %11’i koku değişikliği bildirdi.2

Üst ön dişlerde ya da üst dudakta uyuşma çok seyrek görülür ve çoğu zaman zamanla düzelir.3,4 Büyük seride oran %0,3 iken, hastaların sorgulandığı NAIROS’ta %11 kişi üst dişlerde uyuşma bildirdi.1,2 Koku ya da duyu değişikliği haftalar geçtikçe azalmıyorsa kontrolde bunu belirtmeniz önemlidir.

Tıkanıklık geçmezse: revizyon ameliyatı ne zaman konuşulur?

Septoplastiden sonraki ilk haftalarda burnun tıkalı hissedilmesi beklenir; bir NHS hastanesinin broşürüne göre bu his genellikle 6–8 hafta içinde azalır.3 İyileşme döneminde neler beklenebileceğini haftalara göre septoplasti sonrası iyileşme yazımızda anlattık. İyileşme tamamlandıktan sonra tıkanıklık sürüyorsa nedeni yeniden araştırılır.

547 hastanın incelendiği bir çalışmada, revizyon septoplasti (tekrar ameliyat) yapılan hastaların %51’ine revizyon sırasında burun kanadı (nazal valf) cerrahisi de uygulandı. Araştırmacılar, septoplasti planlanırken septum eğriliği ve konka büyümesinin yanında nazal valf işlevinin de değerlendirilmesini önermektedir.6 Burun kanadı çökmesinin belirtilerini ve değerlendirmesini burun kanadı çökmesi yazımızda bulabilirsiniz. Tıkanıklığın nedeni muayeneyle netleşmeden revizyon kararı verilmez; seçenekleri hekiminiz muayene bulgularınıza göre bildirir.

Riskleri azaltmak için neler yapılır?

Büyük serinin yazarları, ameliyat sırasında anatomik yapıların dikkatle tanınmasının ve iyi görüş sağlanmasının komplikasyon oranını düşük tutmaya yardımcı olduğunu belirtmektedir.1 Ameliyat öncesi değerlendirmede tıkanıklığa katkıda bulunan tüm yapıların, özellikle nazal valfin incelenmesi önerilir.6 Bazı hastaneler ayrıca aşağıdaki gibi öneriler verir; hangilerinin sizin için geçerli olduğunu hekiminiz bildirir:

  • Ameliyattan önceki hafta soğuk algınlığı ya da grip geçirirseniz hastaneyi arayın.3
  • Kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri hekiminize bildirin; aspirin içeren ağrı kesiciler kanamayı artırabilir.3
  • İlk hafta burnunuzu sümkürmeyin ve kalabalık ortamlardan uzak durun.3
  • İlk 48 saat sıcak duştan, yaklaşık 6 hafta da temaslı sporlardan kaçının.4

Burun eğriliği ameliyatı sayfamızda tuzlu su ile burun yıkama, ağız açık hapşırma, ilk günlerde burun sümkürmeme ve en az iki hafta yoğun egzersiz, ağır kaldırma ve öne eğilmeden kaçınma önerilir. Ameliyat sonrası bakımla ilgili size özel talimatlar, uygulanan işlemlere göre hekiminiz tarafından verilir.

Hangi belirtilerde beklemeden aramalısınız?

Aşağıdaki durumlarda kontrol tarihinizi beklemeden hekiminize ya da en yakın acil servise başvurun:

  • ilk yardım uygulamasına rağmen 20 dakika içinde durmayan, parlak kırmızı ve bol kanama;3
  • burnun giderek daha fazla ağrıması ve tıkanması;4
  • enfeksiyon belirtisi olabilecek ateş;5
  • evde kendinizi iyi hissetmemeniz.3

Sık sorulan sorular

Septoplasti riskleri nelerdir?

En sık sorun kanamadır; enfeksiyon, septum delinmesi, yapışıklık, koku azalması ve üst dişlerde uyuşma daha seyrek görülür.1 Septum hematomu ve burun şeklinde değişiklik seyrek risklerdendir.4

Septoplasti sonrası kanama ne zaman olur?

Bir NHS hastanesinin broşürüne göre kanama ilk saatlerde ya da ilk 5–10 gün içinde görülebilir; bol kanama 20 dakika içinde durmazsa hastanenin aranması önerilir.3 Bol ve taze kanamada acil yardım alın.

Septum hematomu neden acildir?

Boşaltılmayan kan enfeksiyona dönüşebilir ya da kıkırdağa zarar vererek septum delinmesine veya eyer buruna yol açabilir.5 Bu nedenle en kısa sürede boşaltılması gerekir.4

Septoplasti sonrası koku kaybı olur mu?

Koku azalması görülebilir; büyük bir seride 1 haftadan uzun, 6 aydan kısa süren koku azalması yalnız septoplasti yapılanların %0,8’inde kaydedildi.1 Hastaların sorgulandığı NAIROS çalışmasında %11 kişi koku değişikliği bildirdi.2

Septoplasti burnun şeklini değiştirir mi?

Ameliyat dış görünümü değiştirmeyi amaçlamaz. Aylar içinde burun sırtında küçük bir çöküntü gelişebilir; bu değişiklikler genellikle küçüktür ve tedavi gerektirmez.3

Septoplastiden sonra üst dişlerde uyuşma geçer mi?

Üst dişlerde uyuşma çok seyrek görülür ve çoğu zaman zamanla düzelir.3 Haftalar içinde azalmıyorsa kontrolde hekiminize belirtin.

Septoplastiden sonra burnum yine tıkalı, tekrar ameliyat gerekir mi?

İlk haftalarda tıkanıklık beklenir; bir NHS hastanesinin broşürüne göre genellikle 6–8 hafta içinde azalır.3 İyileşmeden sonra sürüyorsa nedeni yeniden araştırılır; revizyon gereken hastaların önemli bir kısmında nazal valf sorunu da bulunur.6

Septoplastiden sonra uçağa ne zaman binebilirim?

Bir NHS hastanesinin bilgilendirme broşürü, septum ameliyatından sonra 2 hafta uçak yolculuğundan kaçınılmasını önerir.4 Sizin için uygun zamanı hekiminiz son kontrolünüzde bildirir.

KBB hekiminize sorabileceğiniz sorular

  • Bende septoplastiyle birlikte burun eti küçültme ya da başka bir işlem planlanıyor mu ve bu riskleri nasıl değiştirir?
  • Ameliyattan sonra tampon ya da atel kullanılacak mı?
  • Hangi kanama miktarı normaldir, hangi durumda sizi aramalıyım?
  • Nazal valf ya da konkalar tıkanıklığıma katkıda bulunuyor mu?
  • Kontrollerim ne zaman olacak ve uçağa ne zaman binebilirim?

| Septoplasti sonrası bir sorunuz mu var?

Kaygınızı kısaca yazın; ameliyat tarihinizi ve şikâyetinizi belirtmeniz yeterlidir. Fotoğraf ya da belge gerekiyorsa nasıl paylaşacağınızı size iletelim. Paylaşım yolları için Fotoğraf ve Belge Paylaşımı sayfasına bakabilirsiniz. Bol kanama gibi acil durumlarda mesaj beklemeden en yakın acil servise başvurun.

Kaynaklar

  1. Dąbrowska-Bień J, ve ark. Complications in septoplasty based on a large group of 5639 patients. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2018;275(7):1789-1794.
  2. Carrie S, ve ark. Clinical effectiveness of septoplasty versus medical management for nasal airways obstruction: multicentre, open label, randomised controlled trial. BMJ. 2023;383:e075445.
  3. East Kent Hospitals University NHS Foundation Trust. Septoplasty (hasta bilgilendirme broşürü).
  4. University Hospitals of Leicester NHS Trust. Having septal surgery on your nose (hasta bilgilendirme broşürü).
  5. Junnila J. Swollen Masses in the Nose. Am Fam Physician. 2006;73(9):1617-1618.
  6. Becker SS, ve ark. Revision Septoplasty: Review of Sources of Persistent Nasal Obstruction. Am J Rhinol. 2008;22(4):440-444.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Tüm KBB yazılarına dön

Site içeriği son güncelleme: · Site sorumlusu iletişim: ask@esinozlematmis.com