Op. Dr. Esin Özlem Atmış, klinikte çekilmiş fotoğraf

Op. Dr. Esin Özlem Atmış

Septoplasti (Burun Eğriliği Ameliyatı)

Septoplasti, burnun içindeki orta duvarı düzelterek nefes almayı kolaylaştırır. Burun deliklerinden yapıldığı için burnun dış görünümü genellikle değişmez.

Burun cerrahisi · Septum eğriliği

Burun tıkanıklığının birden fazla nedeni olabilir. Septoplasti bunlardan birini tedavi eder.

Septum, burnu iki tarafa ayıran kıkırdak ve kemikten oluşan duvardır. Hava yolunu daraltacak kadar eğri olduğunda ve spreyler işe yaramadığında septoplasti burnu açabilir.1,3

Bu sayfada septoplastinin ne zaman anlamlı olduğunu, önce neye bakıldığını, ameliyatı ve iyileşmeyi, şehir dışından gelecekseniz nasıl plan yapacağınızı anlatıyoruz.

Kısaca

  • Septoplasti, ilaçla düzelmeyen tıkanıklığa yol açan septum eğriliği içindir.1
  • İngiltere’deki büyük bir çalışmada septoplasti, altıncı ayda burun belirtilerini ilaç tedavisinden daha fazla düzeltti.4
  • Genel anestezi altında yaklaşık 45 dakika sürer; çoğu kişi aynı gün eve döner.1
  • Bir iki hafta iş izni ve en az iki hafta yoğun egzersizden uzak durmayı planlayın.1,2
  • Burun iyileşirken birkaç hafta tıkalı hissedilebilir; tam iyileşme yaklaşık üç ay içinde beklenir.1

Septoplasti ne zaman düşünülür?

Septoplasti, septum eğriliği hava yolunu kalıcı tıkanıklığa yol açacak kadar daralttığında ve kortizonlu burun spreyi gibi ilaçlar sorunu çözmediğinde düşünülür.1 Tipik şikâyetler; hep tıkalı, çoğu zaman bir tarafı daha kötü olan bir burun, gece ağızdan nefes alma ve egzersizde burundan nefes almakta güçlüktür.

Septum eğriliği çok sık görülür ve tek başına sorun değildir. Pek çok kişide belirti vermez. Asıl soru, tıkanıklığın ana nedeninin eğrilik mi olduğu, yoksa şişmiş mukoza, büyümüş burun etleri ya da dar burun kanadının daha büyük rol oynayıp oynamadığıdır.

İngiltere’deki NAIROS çalışması septum eğriliği olan 378 erişkini rastgele septoplasti ya da ilaç tedavisi grubuna ayırdı. Altıncı ayda ameliyat grubunun burun belirti puanı yaklaşık 20 puan daha iyiydi; ilaç grubundakilerin de pek çoğu zamanla düzeldi.4 Bu yüzden genellikle önce spreyler doğru şekilde ve yeterince denenir.

Septoplasti size yardımcı olur mu?

Fayda olasılığı daha yüksek

Taraf değiştirmeyen sürekli tıkanıklık, muayenede açıkça görülen eğrilik, burun açıcı spreyle az değişen hava yolu ve doğru kullanılan spreylere birkaç haftada belirgin yanıt olmaması.

Tek başına fayda olasılığı düşük

Taraf değiştiren ya da hapşırık ve kaşıntıyla gelen tıkanıklık (mukozayı düşündürür), nefes alırken içe çöken yan duvarlar ya da ayrı tedavi gerektiren polipler.5

Horluyorsanız septoplasti burundan nefesi kolaylaştırabilir; ancak horlamanın genellikle birkaç nedeni vardır ve tek başına burun ameliyatıyla nadiren tamamen geçer. Diğer nedenleri sürekli burun tıkanıklığı yazımızda anlattık.

Ameliyattan önce neye bakılır?

  • Öykü: Burnun ne zamandır, hangi tarafta tıkalı olduğu, neyle kötüleştiği ve hangi tedavilerin ne kadar süre denendiği.
  • Endoskopi: İnce bir kamera septumu boydan boya, burun etlerini ve burnun arka kısmını gösterir.
  • Burun açıcı sprey testi: Spreyden sonra hava yolu belirgin açılıyorsa sorunun büyük kısmı mukoza şişliğidir.
  • Burun kanadı: Valv çökmesi tek başına septoplastiyle düzelmediği için nefes sırasında yan duvarlar izlenir.5
  • Görüntüleme: Tomografi her zaman gerekmez ve bir eğriliğin önemini doğru yansıtmayabilir.3

Bu nedenlerin nasıl ayırt edildiğini septum eğriliği mi burun eti büyümesi mi? yazımızda anlattık.

Tedavi seçenekleri

BulguOlağan yaklaşımNotlar
Hafif eğrilik, şiş mukozaKortizonlu sprey ve tuzlu su yıkamasıPek çok kişi yalnızca ilaçla zamanla düzelir4
Belirgin eğrilik, süren tıkanıklıkSeptoplasti1,3NAIROS’ta altıncı ayda ilaçtan daha fazla düzelme4
Eğrilik ve büyümüş burun etleriSeptoplasti ve burun eti küçültme3Çoğu zaman tek ameliyatta birleştirilir3
İçe çöken yan duvarlarBurun kanadı onarımı5Septoplasti tamamlayıcıdır ama yerine geçmez5
Şekil kaygısı da varsaSeptoplasti ile birlikte rinoplastiTek ameliyat olarak planlanır

AAO-HNS uzlaşı bildirgesi, düzelmiş bir septumun kortizonlu spreylerin mukozaya ulaşmasını da kolaylaştırabileceğini belirtir; bu, rinit olanlar için önemlidir.3

Ameliyat

Septoplasti genel anestezi altında yapılır ve yaklaşık 45 dakika sürer. Cerrah burnun içinden küçük bir kesi yapar ve eğri kıkırdak ile kemiği düzeltir ya da yeniden konumlandırır; burnun dışında kesi yoktur.1 Çoğu kişi aynı gün eve döner.1

Cerrahlar burun tamponundan kaçınmaya çalışır. Sünger tampon kullanılırsa dört altı saat sonra ya da ertesi sabah alınır; eriyen tamponlar yıkamalarla beş ila on günde temizlenir. İnce silikon ateller yalnızca bazen kullanılır ve yaklaşık bir hafta sonra alınır.2

İyileşme ve riskler

ZamanTipik olarak
İlk günlerBaş yastıklarla yüksekte, kanlı akıntı, ağız açık hapşırmak, burun sümkürmemek1,2
1–14. günlerGünde üç dört kez tuzlu su yıkaması; yalnızca hafif etkinlik2
1–2. haftaİşe dönüş; en az iki hafta yoğun egzersiz, ağır kaldırma ve öne eğilme yok1,2
Yaklaşık 6. haftaya kadarTıkanıklık ve kabuklanma yavaş yavaş geçer; eriyen dikişler kaybolur1
Yaklaşık 3. ayTam iyileşme beklenir1

Başlıca risk burun kanamasıdır.2 Enfeksiyon nadirdir. Seyrek görülen sorunlar arasında septumda delik, burun şeklinde değişiklik, üst ön dişlerde ya da dudakta uyuşma ve koku almada değişiklik vardır.1 Yoğun, taze kanamada beklemeden yardım alın.1 Bakım ayrıntıları septoplasti sonrası iyileşme rehberimizde.

Ameliyat için şehir dışından ya da yurt dışından geliyorsanız

  • Belirtilerinizin, kullandığınız spreylerin ve varsa önceki tomografi ya da ameliyat notlarının kısa bir özetini getirin.
  • İlk kontrole kadar kalmayı planlayın. Atel kullanıldıysa genellikle yaklaşık bir hafta sonra alınır.2 Kaç gün kalmanız gerektiğini ve sizin için ne zaman uçmanın uygun olduğunu sorun.
  • NHS bakım önerilerinde olduğu gibi ilk günlerde kalabalık toplu taşıma, havasız ve kalabalık ortamlar ve ağır kaldırmaktan kaçının.2
  • Ayrılmadan önce döndüğünüzde takibin nasıl yapılacağını ve kanama olursa kime ulaşacağınızı netleştirin.

Op. Dr. Esin Özlem Atmış ve burun hava yolu cerrahisi

Op. Dr. Esin Özlem Atmış, kulak burun boğaz uzmanlık eğitimini 2014 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. Yayınları arasında büyümüş alt burun etlerinin tedavisinde radyofrekans termal ablasyon ile bipolar koterin karşılaştırıldığı bir çalışma bulunur; 2017’deki 4. Avrupa KBB Kongresi’nde septorinoplasti ve burun cerrahisi oturumlarına başkanlık etmiştir. Her birinin kaynakları hakkımda sayfasında.

Sık sorulan sorular

Septoplasti burnumun şeklini değiştirir mi?

Septoplasti genellikle burnun görünümünü değiştirmez.1 Şekil değişikliği de istiyorsanız bu rinoplastidir; ikisi birlikte yapılabilir.

Septoplasti ağrılı mı?

Birkaç hafta süren hassasiyet olağandır ve düzenli ağrı kesicilerle geçer.1

Ameliyattan sonra burnum ne kadar tıkalı kalır?

Şişlik ve kabuklar inene kadar birkaç hafta, çoğu zaman altı haftaya kadar tıkanıklık beklenir.1

Burnuma tampon konacak mı?

Cerrahlar tampondan kaçınmaya çalışır. Kullanılırsa sünger tamponlar birkaç saat içinde ya da ertesi sabah alınır; eriyen tamponlar 5–10 günde temizlenir.2

Önce tomografi çektirmem gerekir mi?

Her zaman değil. Tomografi bir eğriliğin belirtiler açısından ne kadar önemli olduğunu doğru göstermeyebilir.3

Sorun yeniden ortaya çıkabilir mi?

Düzeltilen septum genellikle düz kalır; ancak rinit ya da burun etleri gibi başka nedenlere bağlı tıkanıklık sürebilir ve ayrı tedavi gerektirebilir.3

Kaynaklar

  1. Northern Care Alliance NHS Foundation Trust. Septoplasty (hasta bilgilendirme broşürü).
  2. Frimley Health NHS Foundation Trust. Post-operative instructions following septal surgery.
  3. AAO-HNSF. Clinical Consensus Statement: Septoplasty with or without Inferior Turbinate Reduction.
  4. ENT & Audiology News. Nasal septoplasty: is it more effective than medical management? (NAIROS değerlendirmesi, Carrie S ve ark. BMJ 2023;383:e075445.)
  5. AAO-HNS. Position Statement: Nasal Valve Repair.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Nefes darlığı, yoğun kanama gibi acil belirtilerde beklemeden tıbbi yardım alın.

Burnunuzu gerçekte neyin tıkadığını öğrenin.

Muayene, asıl nedenin septum mu, burun etleri mi, burun kanadı mı yoksa mukoza mı olduğunu gösterir; tedaviyi bu belirler.

WhatsApp’tan yazın →